{"id":11856,"date":"2018-08-31T14:31:02","date_gmt":"2018-08-31T12:31:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ihs.com.tr\/blog\/?p=11856"},"modified":"2018-08-31T14:31:02","modified_gmt":"2018-08-31T12:31:02","slug":"blockchain-teknolojisi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/blockchain-teknolojisi-nedir\/","title":{"rendered":"BlockChain Teknolojisi Nedir?"},"content":{"rendered":"

BlockChain ve Kripto Para K\u0131lavuzu<\/strong><\/span><\/p>\n

Bitcoin, blockchain, merkezi olmayan paralar, ICO’lar ve Ethereum. Son g\u00fcnlerde bu terimler s\u00fcrekli kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor ve bir\u00e7o\u011fumuz bunlar hakk\u0131nda yeterince bilgi sahibi de\u011filiz.<\/span><\/p>\n

Muhtemelen Ethereum ve Bitcoin’in online olarak kullan\u0131lan kripto paralar oldu\u011funu biliyorsunuzdur.<\/strong> Fakat olay bundan ibaret de\u011fil, derinliklere indi\u011finiz zaman bundan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6rebiliyorsunuz. Bu kripto paralar sadece al\u0131\u015fveri\u015f i\u015flemlerini kolayla\u015ft\u0131rmakla kalm\u0131yor ayn\u0131 zamanda gizlilik ve g\u00fcvenlik konusunda da fayda sa\u011fl\u0131yor.<\/strong><\/span><\/p>\n

Bu konular \u00fczerine \u00e7ok fazla kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funun fark\u0131nday\u0131z. \u0130nternet \u00fczerindeki bilgi kirlili\u011fi de bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Bir\u00e7ok blog yay\u0131n\u0131 ve makale bu konuda kesin olmayan bilgiler payla\u015f\u0131yor ve tam olarak ne oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmayan, belirsizliklerle dolu bilgiler sunuyor.<\/span><\/p>\n

IHS olarak bu bilgi kirliliklerine bir son vermek istedik ve Bitcoin’in, Ethereum’un ve ICO’lar\u0131n tam olarak ne oldu\u011funa dair bir k\u0131lavuz haz\u0131rlad\u0131k.<\/strong> Asl\u0131nda bu ba\u015fl\u0131klar\u0131n her biri \u00e7ok karma\u015f\u0131k olduklar\u0131 i\u00e7in \u00fczerlerine sayfalarca makaleler haz\u0131rlanabilir. Fakat \u015fimdilik \u00e7ok kafan\u0131z\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak istemiyoruz. Bu y\u00fczden \u00f6ncelikle bilmeniz gereken temel bilgileri ve bu ba\u015fl\u0131klar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkilerini a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/span><\/p>\n

Bitcoin<\/strong><\/span><\/p>\n

Bitcoin deyince insanlar\u0131n akl\u0131na ilk olarak dijital bir para birimi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi geliyor. Hatta insanlar bitcoini, internetin belirli bir noktas\u0131nda bulunan ve bir paran\u0131n ya da alt\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ym\u0131\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Bu bilgilere yanl\u0131\u015ft\u0131r diyemeyiz fakat olay g\u00f6r\u00fcnenden \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k.<\/span><\/p>\n

Bitcoin, bir taraf\u0131n bir i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in finansal bir kuruma \u00f6deme yapmas\u0131na izin veren elektronik para birimi sistemidir. Bu sistemin temelinde net bir merkezi olmayan tek bir \u00f6\u011feyi izlemek ve onun transferini ger\u00e7ekle\u015ftirmek yatar.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bitcoin’in c\u00fczdan\u0131 olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz bitcoin ledgeri b\u00fcy\u00fck ‘B’<\/em> harfi ile g\u00f6sterilir, k\u00fc\u00e7\u00fck ‘b’<\/em> harfi ise Bitcoin’in para birimine kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. Bitcoin’in a\u011f\u0131na herkes kat\u0131labilir. Bitcoin’in teknolojisi 3. bir tarafa ba\u011fl\u0131 olma zorunlulu\u011funu ortadan kald\u0131r\u0131yor ve ledgerde olmay\u0131 kabul etmi\u015f olan herkes Bitcoin’in kurallar\u0131na uymay\u0131 kabul ediyor.<\/strong><\/span><\/p>\n

Bu e\u015fsiz sistem sayesinde Bitcoin’in sistemini kurcalamak m\u00fcmk\u00fcn olmuyor ve sahtekarl\u0131klara kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duru\u015f sergileniyor. Bu \u00f6zellikler de insanlar\u0131n Bitcoin’e g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131na neden oluyor. Sistemin enflasyona kar\u015f\u0131 direnmesini sa\u011flamak i\u00e7in de yaln\u0131zca 21 milyon Bitcoin \u00fcretildi. E\u011fer sisteme d\u0131\u015far\u0131dan bir m\u00fcdahale \u00e7abas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse sistem an\u0131nda g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini devreye sokuyor ve ilgili Bitcoin\u2019ler yeniden d\u00fczenleniyor.<\/span><\/strong><\/p>\n

Sistem Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/strong><\/span><\/p>\n

Sistemin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rneklerle inceleyelim:<\/span><\/p>\n

Ali’nin bir alt\u0131n\u0131n\u0131n oldu\u011fu farz edelim. Ali bu alt\u0131n\u0131 Mehmet’e veriyor. Art\u0131k Mehmet’in bir alt\u0131n\u0131 var ve Ali’nin alt\u0131n\u0131 yok. Bu i\u015flemin dijital olarak ger\u00e7ekle\u015fmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Oturdu\u011funuz yerden bunu yapman\u0131n bir yolu var.<\/span><\/p>\n

\"bitcoin-isleyisi-1\"<\/a><\/p>\n

Dijital ortamda bu i\u015fi g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmek zor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kopyalama giri\u015fimleri sonucu hem Ali’nin hem de Mehmet’in birer alt\u0131n\u0131 olabilirdi. Hatta bu durumu Ali f\u0131rsata \u00e7evirerek d\u00fczinelerce alt\u0131n elde edebilirdi.<\/span><\/p>\n

\"bitcoin-isleyisi-2\"<\/a><\/p>\n

Bu sahtekarl\u0131k giri\u015fimlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek isteyen Bitcoin arac\u0131 oluyor ve ilk olarak Ali’den alt\u0131n\u0131 tamamen al\u0131yor. Kopyalanma ya da devir edilme ihtimallerini ortadan kald\u0131r\u0131yor. \u0130lgili kay\u0131t i\u015flemlerini yapt\u0131ktan sonra Mehmet’e devrini sa\u011fl\u0131yor.<\/span><\/p>\n

\"bitcoin-isleyisi-3\"<\/a><\/p>\n

Transfer ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar bundan haberdar olabiliyor.<\/strong> E\u011fer bir sahtekarl\u0131k yap\u0131lacaksa bu noktada kimin yapaca\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bitcoin bu y\u00f6n\u00fcyle ger\u00e7ek hayattaki m\u00fclkiyet hakk\u0131na benziyor. Bitcoin’de de herkes ger\u00e7ek hayattaki gibi m\u00fclkiyet hakk\u0131na sahip olduklar\u0131 her \u015feyi g\u00f6rebiliyor.<\/span><\/p>\n

Blockchain<\/strong><\/span><\/p>\n

\"blockchain-isleyisi\"<\/a><\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Bitcoin; i\u015flemlerin kaydedildi\u011fi, tamamen da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve kamuya a\u00e7\u0131k olan bir sistemdir. Kamuya a\u00e7\u0131k bir \u2018defter\u2019 niteli\u011finde olan bu listeye blockchain (blok zinciri) denir. Bu teknoloji; Bitcoin ile yap\u0131lan i\u015flemlerin kamuya a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131, merkezi olmayan i\u015flemlerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 ve birbirine g\u00fcvenmeyen taraflar aras\u0131nda bile g\u00fcvenli i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bunun da bir sonucu olarak arac\u0131lar ortadan kalkar ve g\u00fcvenli bir ortam olu\u015fur.<\/strong><\/span><\/p>\n

Blockchain’in veritaban\u0131 yap\u0131s\u0131 tek bir merkeze ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u00fcm i\u015flemlerin kaydedilmesi kolayla\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca blockchain ile fiziksel varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n sahipli\u011fini de ispatlayabilirsiniz. Sistemin mekani\u011fi kripto paralar\u0131n\u0131z\u0131 kay\u0131t etmekle kalmaz, fiziki varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 da kaydedebilir. B\u00f6ylelikle herkes sahip olduklar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6recektir. Sistem fiziksel varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 ve kripto paralar\u0131n\u0131z\u0131 korur, fakat bununla yetinmez ve ayn\u0131 zamanda kimli\u011finizi de korur. Kim oldu\u011funuzun ve ki\u015fisel bilgilerinizin korunmas\u0131 belki de di\u011fer t\u00fcm g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinden daha \u00f6nemlidir. \u015eimdi hayal edin; kimli\u011finiz uluslararas\u0131 d\u00fczeyde bir sistem taraf\u0131ndan do\u011frulanm\u0131\u015f, korunuyor ve i\u015flemlerinizi yapmak i\u00e7in ne bir koruma hizmetine ne de fiziki eylemlere ihtiyac\u0131n\u0131z var… Bir\u00e7ok \u015firket \u015fimdiden bu g\u00fczelliklerden faydalanmaya ba\u015flad\u0131 bile.<\/span><\/p>\n

Bu teknoloji bir ‘balon\u2019 ya da hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil. Tamamen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etki yaratmak i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknoloji.<\/span><\/p>\n

Ethereum<\/strong><\/span><\/p>\n

Bitcoin, en pop\u00fcler kripto para birimi. Ona en yak\u0131n olan ise Ethereum.<\/span><\/p>\n

Ethereum ilk olarak Bitcoin’in altyap\u0131s\u0131n\u0131 kulland\u0131 ve daha sonra \u00fczerine kendi mekanizmas\u0131n\u0131 ekledi. Bu mekanizma ‘ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme’ ad\u0131 verilen bir kodun blockchaine eklenmesine olanak tan\u0131yor.<\/strong> Ethereum’un blockchaini, ‘ether’ ad\u0131 verilen bir kripto para biriminin takibini ve kay\u0131t i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/span><\/p>\n

‘Ak\u0131ll\u0131 S\u00f6zle\u015fme’ tam olarak nedir? (Smart Contract)<\/strong><\/span><\/p>\n

Ali ve Mehmet’in bir futbol ma\u00e7\u0131n\u0131n \u00fczerine birbirleriyle iddiaya girdiklerini varsayal\u0131m. Kazanan kaybedenden 1 bitcoin alacak. Bu 2 ki\u015fi birbirine g\u00fcvenmiyorsa g\u00fcvenilir bir arac\u0131ya ihtiya\u00e7 duyulur. Fakat bu noktada da her zamanki sorunlardan bir tanesiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz: Peki ya arac\u0131ya da g\u00fcvenilmiyorsa?<\/span><\/p>\n

\"ethereum-isleyisi-1\"<\/a><\/p>\n

Ethereum da t\u0131pk\u0131 yukar\u0131da blockchainin yeteneklerini anlat\u0131rken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin benzerlerini sunar.<\/span><\/p>\n

\"ethereum-isleyisi-2\"<\/a><\/p>\n

Ethereum’un ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi sayesinde Ali ve Mehmet girdikleri iddiay\u0131 ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmede belirtir. Hangi taraf kazan\u0131rsa sonu\u00e7 otomatik olarak di\u011ferine ge\u00e7ecektir. B\u00f6ylelikle yolsuzlu\u011fun ve r\u00fc\u015fvetin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f olur.<\/span><\/p>\n

Ethereum, Bitcoin’e alternatif olarak kullanabilece\u011finiz tek se\u00e7enek de\u011fildir. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok coin ya da jeton da mevcut.<\/span><\/p>\n

ICO (Initial Coin Offering)\u200a\u2014\u200a\u0130lk Coin Arz\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

\"IColarin-isleyisi\"<\/a><\/p>\n

Bitcoin ve Ethereum’un en b\u00fcy\u00fck dijital paralar oldu\u011funu s\u00f6ylememize art\u0131k gerek yok. Fakat \u00e7ok daha fazla dijital para ve proje \u00e7e\u015fidi mevcut. Peki bu paralar ve projeler nas\u0131l gelir \u00fcretecek? Cevap; ICO. <\/span><\/p>\n

ICO bu sistemlerin para kazanmas\u0131n\u0131n bir yoludur. ICO’lar en k\u0131sa anlat\u0131mlar\u0131yla; kitle fonlar\u0131n\u0131n kripto versiyonlar\u0131d\u0131r. ICO’lar ki\u015fi ya da kurumlar\u0131n projelerine sermaye bulmas\u0131n\u0131 ve t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar\u0131n diledikleri projelere yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan en kolay ve etkili y\u00f6ntemdir.<\/strong> Yeni piyasaya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan token’ler, ICO arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kolayl\u0131kla sat\u0131n al\u0131nabilir. (Sat\u0131n al\u0131m i\u015flemlerinde \u00f6demeler bilinen di\u011fer kripto paralarla yap\u0131l\u0131r.) Bu token’lerin fiyatlar\u0131 piyasaya s\u00fcr\u00fclmeden hemen \u00f6nce belirlenir ve ICO i\u015flemleri tamamen sonlanana kadar bu fiyat sabit kal\u0131r.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 net olarak belirtilmemi\u015f olsa da \u0130lk Coin Arz\u0131<\/em> olarak yorumlayabilece\u011fimiz ICO, blockchain \u015firketlerinin token’leri satarak para kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir yoldur.<\/strong> Daha iyi anlaman\u0131z i\u00e7in \u00f6rneklendirelim; ilk olarak kendi dijital paran\u0131za sahip oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu para biriminin aktif olarak kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in g\u00fcvenlik konusunda kafalardaki t\u00fcm endi\u015feleri gidermelisiniz. Bu da sizi blockchain sistemini kullanmaya itiyor. Sizler de blockchain arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendi projelerinizi tan\u0131tabilir, ki\u015filerin bu projelere yat\u0131r\u0131mlar yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n kendilerini g\u00fcvende hissetmelerini sa\u011flamak i\u00e7in ve daha sonra i\u015fler k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fi zaman kendi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 kurtarabileceklerini garanti etmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler olu\u015fturabilirsiniz. G\u00fcvenli ortam\u0131 ve projenizin potansiyelini g\u00f6ren yat\u0131r\u0131mc\u0131lar Bitcoin ya da Ethereum gibi di\u011fer se\u00e7enekler ile \u00f6deme yaparak sizin token\u2019lerinizi sat\u0131n al\u0131r ve piyasadaki ilk arz\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015far\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olursunuz.<\/span><\/p>\n

Sonu\u00e7<\/strong><\/span><\/p>\n

Blockchain teknolojisi, merkezi olmayan sistemi ile gizlilik ve g\u00fcvenlik konusunda \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar. Blockchain ve Ethereum, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n 3. \u015fah\u0131sa gerek duymadan i\u015flem yapabilmelerini ve ilgili varl\u0131klar\u0131 takip edebilmelerini sa\u011flar. Ayr\u0131ca kripto para birimleri olarak tek se\u00e7enekler Ethereum ya da Bitcoin de\u011fildir. Bir\u00e7ok \u015firket ICO’lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendi para birimlerini tan\u0131t\u0131p arzlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bu teknolojilerin her birinin anahtar\u0131; kamusall\u0131k ve \u00fcst d\u00fczey g\u00fcvenliktir.<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

BlockChain ve Kripto Para K\u0131lavuzu Bitcoin, blockchain, merkezi olmayan paralar, ICO’lar ve Ethereum. Son g\u00fcnlerde bu terimler s\u00fcrekli kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor ve bir\u00e7o\u011fumuz…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11865,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11856","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11856"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11945,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11856\/revisions\/11945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}