(HTTP), 1991’de tan\u0131t\u0131lan web \u00fczerinde ileti\u015fim i\u00e7in bir a\u011f protokol\u00fcd\u00fcr<\/strong>\u00a0. HTTP’nin ilk s\u00fcr\u00fcm\u00fc, HTML belgelerini almak i\u00e7in basit bir protokold\u00fc. Yan\u0131t ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 veya durum kodlar\u0131 deste\u011fini i\u00e7ermiyordu.<\/p>\nModern web sitelerinin ve internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n artan ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda IETF HTTP \u00e7al\u0131\u015fma grubu, HTTP\/1.0’\u0131n bir sonraki s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc yay\u0131nlad\u0131. Resimler ve video dosyalar\u0131 gibi farkl\u0131 i\u00e7erik t\u00fcrleri i\u00e7in destek i\u00e7eriyordu ve POST ve HEAD gibi ek y\u00f6ntemler tan\u0131tt\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"http-gelisimi\"](\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/http-gelisimi.png\")
<\/p>\n
<\/p>\n
1997 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclen HTTP\/1.1, HTTP’nin en yayg\u0131n kullan\u0131lan s\u00fcr\u00fcm\u00fc haline geldi. Kal\u0131c\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131n sunulmas\u0131, par\u00e7al\u0131 aktar\u0131m kodlamas\u0131 ve sanal bar\u0131nd\u0131rma deste\u011fi dahil olmak \u00fczere \u00f6nemli geli\u015ftirmeler getirdi. Ayr\u0131ca PUT, PATCH, OPTIONS ve DELETE gibi yeni y\u00f6ntemleri de tan\u0131tt\u0131. Ancak yine de performans ve gecikme a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n
Di\u011fer\u00a0protokoller\u00a0zamanla g\u00fcncellenirken, HTTP\/1.1 neredeyse 16 y\u0131l boyunca web ileti\u015fimleri i\u00e7in standart olarak kald\u0131. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda web ortam\u0131 geli\u015fmeye devam etti ve HTTP\/1.1 kullan\u0131m\u0131 h\u0131z ve g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Bu nedenle Google bu sorunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131 ve\u00a0deneysel bir alternatif olarak\u00a0SPDY protokol\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n
<\/span>HTTP\/2 \u0130htiyac\u0131n\u0131n Ortaya \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/span><\/h3>\nMobil cihazlar\u0131n y\u00fckseli\u015fi, zengin medya i\u00e7eri\u011finin kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131 ve daha h\u0131zl\u0131 ve daha verimli web deneyimlerine olan talep, yeni bir protokol\u00fcn geli\u015ftirilmesini gerektirdi.<\/strong><\/p>\nHTTP\/1.1’in, e\u015fzamanl\u0131 istemci isteklerini verimli bir \u015fekilde i\u015fleyememesi gibi performans\u0131 engelleyen belirli s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n
![\"http1-connection\"](\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/http1-connection.png\")
<\/p>\n
HTTP\/1.1 her iste\u011fi ve yan\u0131t\u0131 s\u0131rayla i\u015fler<\/strong>\u00a0ve bu da olas\u0131 gecikmelere yol a\u00e7ar. Ayr\u0131ca,\u00a0her istek sunucuya yeni bir TCP ba\u011flant\u0131s\u0131 gerektirir<\/strong>\u00a0ve bu da birden fazla TCP ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n gereksiz a\u011f trafi\u011fine neden olmas\u0131na neden olur. Ayr\u0131ca, her HTTP 1.1 iste\u011finde\u00a0ba\u015fl\u0131klar veri y\u00fck\u00fcyle birlikte g\u00f6nderilir<\/strong>\u00a0ve bu da gereksiz veri aktar\u0131mlar\u0131na neden olur.<\/p>\nBu s\u0131n\u0131rlamalar daha geli\u015fmi\u015f ve optimize edilmi\u015f bir protokol ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furdu. May\u0131s 2015’te\u00a0standartla\u015ft\u0131r\u0131lan HTTP\/2,\u00a0SPDY’de sunulan bir\u00e7ok iyile\u015ftirmeyi i\u00e7eren\u00a0HTTP protokol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir revizyonu olarak kabul edildi .<\/strong><\/p>\n![\"http2-connection\"](\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/http2-connection.png\")
<\/p>\n
Tek bir TCP ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00fczerinden birden fazla paralel iste\u011fin \u00e7o\u011fullanmas\u0131na izin veren ve toplamda daha az TCP ba\u011flant\u0131s\u0131na neden olan ikili bir protokold\u00fcr. HTTP\/2 ayr\u0131ca web ileti\u015fiminin performans\u0131n\u0131, g\u00fcvenli\u011fini ve verimlili\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in bir ba\u015fl\u0131k alan\u0131 (header) s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma mekanizmas\u0131, push teknolojisi ve di\u011fer optimizasyonlar\u0131 da sunar.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>HTTP\/2’nin Temel \u00d6zellikleri<\/span><\/h2>\nHTTP\/2,\u00a0HTTP\/1.1’in s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131 gideren<\/strong>\u00a0ve web ileti\u015fiminin performans\u0131n\u0131 art\u0131ran \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler sunar.<\/p>\n <\/p>\n
<\/span>Server Push<\/span><\/h3>\nHTTP\/2’nin dikkate de\u011fer \u00f6zelliklerinden biri <\/strong>Server Push \u00f6zelli\u011fidir<\/strong>. Bununla birlikte sunucu, <\/strong>istemcinin<\/strong> gelecekteki isteklerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kaynaklar\u0131 proaktif olarak g\u00f6nderebilir<\/strong>\u00a0. Bu \u00f6zellik, hem istemci hem de sunucu aras\u0131nda gereken gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f say\u0131s\u0131n\u0131 azaltarak sayfa y\u00fckleme h\u0131z\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n![\"http2-server-push\"](\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/http2-server-push.png\")
<\/p>\n
Yukar\u0131daki infografikte g\u00f6sterildi\u011fi gibi, tek bir istemci iste\u011fi \u00fczerine sunucu 2 varl\u0131\u011f\u0131 (\u00a0index.html<\/i>\u00a0ve\u00a0style.css)<\/i>\u00a0g\u00f6nderir . Web sitesi varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nleyici olarak itilmesi sayesinde HTTP\/2, sayfa olu\u015fturmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/span>Multiplexing<\/span><\/h3>\nHTTP\/2, tek bir TCP ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00fczerinden birden fazla e\u015fzamanl\u0131 istek ve yan\u0131ta izin vermek i\u00e7in <\/strong>multiplexing (<\/strong>\u00e7o\u011fullama<\/strong>)<\/strong> kullan\u0131r<\/strong>. Her iste\u011fin bir sonraki iste\u011fin g\u00f6nderilebilmesi i\u00e7in bir yan\u0131t beklemesi gereken HTTP\/1.1’in aksine, HTTP\/2 paralelli\u011fi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. B\u00f6ylece genel verimlili\u011fi art\u0131r\u0131r.<\/p>\nMultiplexing\u2019de istekler ve yan\u0131tlar \u00e7er\u00e7eve (frame) ad\u0131 verilen daha k\u00fc\u00e7\u00fck birimlere b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Bu frame\u2019ler daha sonra serpi\u015ftirilir ve engelleyici olmayan bir \u015fekilde g\u00f6nderilir. Bu, a\u011f t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bir iste\u011fin gecikmesi durumunda di\u011fer isteklerin i\u015flenmeye devam edebilece\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Multiplexing ayn\u0131 zamanda\u00a0yava\u015f bir iste\u011fin sonraki HTTP isteklerinin teslimini geciktirebilece\u011fi\u00a0hat ba\u015f\u0131 engelleme<\/strong> (head-of-line)<\/strong> sorununu da ortadan kald\u0131r\u0131r<\/strong>\u00a0. Sonu\u00e7 olarak bu \u00f6zellik gecikmenin azalt\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur ve m\u00fc\u015fteri memnuniyetinin artmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n <\/p>\n
<\/span>Flow control (Ak\u0131\u015f kontrol\u00fc) ve Stream Prioritization (Ak\u0131\u015f \u00d6nceliklendirme)<\/span><\/h3>\nHTTP\/2, istemcinin farkl\u0131 kaynaklara \u00f6ncelik d\u00fczeyleri atamas\u0131na olanak tan\u0131yan ak\u0131\u015f \u00f6nceliklendirme kavram\u0131n\u0131 sunar. Bu, ak\u0131\u015f kontrol\u00fcyle birlikte, kritik kaynaklar\u0131n ilk \u00f6nce getirilmesini sa\u011flar, web sayfalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 optimize eder ve daha iyi bir kullan\u0131c\u0131 deneyimi sa\u011flar.<\/strong><\/p>\nAk\u0131\u015f kontrol\u00fc, al\u0131c\u0131n\u0131n belirli veri ak\u0131\u015flar\u0131na \u00f6ncelik vererek veri iletim h\u0131z\u0131n\u0131 d\u00fczenlemesini sa\u011flar. Al\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fleyebilece\u011finden daha fazla veriyle a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesini \u00f6nleyerek t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve arabellek ta\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Ak\u0131\u015f kontrol\u00fc ak\u0131\u015f seviyesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve her ak\u0131\u015f\u0131n kendi ak\u0131\u015f kontrol penceresine sahip olmas\u0131na olanak tan\u0131r.<\/p>\n
Ak\u0131\u015f kontrol\u00fc ile ak\u0131\u015f \u00f6nceliklendirmesi aras\u0131ndaki etkile\u015fim, HTTP\/2 protokol\u00fcn\u00fcn genel performans\u0131n\u0131 optimize etmek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ak\u0131\u015f kontrol\u00fc, verilerin al\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fleyebilece\u011fi bir h\u0131zda iletilmesini sa\u011flarken, ak\u0131\u015f \u00f6nceliklendirmesi ak\u0131\u015flar\u0131n i\u015flenme s\u0131ras\u0131n\u0131 belirleyerek kritik kaynaklar\u0131n daha verimli bir \u015fekilde iletilmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n