opcache.validate_timestamps<\/code><\/td>\n| Dosya de\u011fi\u015fikliklerinin kontrol edilip edilmeyece\u011fini belirler. Geli\u015ftirme ortam\u0131nda ‘1’ (aktif), \u00fcretim ortam\u0131nda ise maksimum performans i\u00e7in ‘0’ (devre d\u0131\u015f\u0131) olmal\u0131d\u0131r.<\/td>\n | 0<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\nopcache.enable<\/h4>\nBu en temel ayard\u0131r. De\u011feri `1` olarak ayarland\u0131\u011f\u0131nda OPcache aktif hale gelir, `0` ise devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131r. Sunucu genelinde OPcache’i a\u00e7mak i\u00e7in bu ayar\u0131n `1` oldu\u011fundan emin olun.<\/p>\n opcache.memory_consumption<\/h4>\nOPcache’in kullanaca\u011f\u0131 RAM miktar\u0131n\u0131 belirler. Bu de\u011fere projenizdeki t\u00fcm PHP dosyalar\u0131n\u0131n derlenmi\u015f hallerinin s\u0131\u011fmas\u0131 gerekir. E\u011fer bellek yetersiz kal\u0131rsa, OPcache eski dosyalar\u0131 bellekten atmaya ba\u015flar ve bu da performans kayb\u0131na yol a\u00e7ar. Genellikle 64, 128 veya 256 MB gibi de\u011ferler kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n opcache.max_accelerated_files<\/h4>\n\u00d6nbellekte tutulabilecek maksimum dosya say\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. Sitenizde ka\u00e7 tane `.php` dosyas\u0131 oldu\u011funu bularak bu de\u011feri belirleyebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, sitenizde 5000 PHP dosyas\u0131 varsa, bu de\u011feri 5000’den b\u00fcy\u00fck bir sonraki asal say\u0131ya (\u00f6rne\u011fin, 5003 veya daha y\u00fckse\u011fi) ayarlamak verimlili\u011fi art\u0131rabilir.<\/p>\n opcache.revalidate_freq<\/h4>\nBu ayar, `opcache.validate_timestamps` aktifken (`1`) kullan\u0131l\u0131r. OPcache’in dosyalarda de\u011fi\u015fiklik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saniye cinsinden belirtir. \u00d6rne\u011fin, `60` olarak ayarlan\u0131rsa, OPcache bir dosyan\u0131n \u00f6nbelle\u011fe al\u0131nmas\u0131ndan sonraki 60 saniye boyunca de\u011fi\u015fiklik kontrol\u00fc yapmaz, bu da gereksiz dosya sistemi kontrollerini azalt\u0131r.<\/p>\n opcache.validate_timestamps<\/h4>\nBu ayar, geli\u015ftirme ve \u00fcretim ortamlar\u0131 aras\u0131ndaki en \u00f6nemli fark\u0131 yarat\u0131r. `1` olarak ayarland\u0131\u011f\u0131nda, OPcache dosyalar\u0131n son de\u011fi\u015ftirilme tarihlerini kontrol eder ve bir de\u011fi\u015fiklik varsa dosyay\u0131 yeniden derler. Bu, geli\u015ftirme ortam\u0131 i\u00e7in idealdir. Ancak \u00fcretim ortam\u0131nda, kod dosyalar\u0131 genellikle sadece da\u011f\u0131t\u0131m (deployment) s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Bu ayar\u0131 `0` yapmak, OPcache’in dosya de\u011fi\u015fikliklerini hi\u00e7 kontrol etmemesini sa\u011flar. Bu durum, her istekte dosya sistemi kontrol\u00fc maliyetini tamamen ortadan kald\u0131rarak maksimum performans sunar. Unutmay\u0131n, bu ayar `0` iken yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kod de\u011fi\u015fikliklerinin yans\u0131mas\u0131 i\u00e7in OPcache’i manuel olarak temizlemeniz veya PHP servisini yeniden ba\u015flatman\u0131z gerekir.<\/p>\n <\/span>OPcache Optimizasyonu ve \u0130leri D\u00fczey Ayarlar<\/span><\/h2>\nOPcache’i sadece etkinle\u015ftirmek bile \u00f6nemli bir performans art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flar, ancak en iyi sonu\u00e7lar\u0131 almak i\u00e7in yap\u0131land\u0131rmay\u0131 projenizin ve sunucu ortam\u0131n\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re optimize etmek gerekir. Geli\u015ftirme ve \u00fcretim ortamlar\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 stratejiler benimsemek, bellek kullan\u0131m\u0131n\u0131 izlemek ve PHP 7.4 ile gelen Preloading gibi geli\u015fmi\u015f \u00f6zellikleri kullanmak, performans\u0131 bir \u00fcst seviyeye ta\u015f\u0131yabilir.<\/p>\n <\/span>Geli\u015ftirme (Development) ve \u00dcretim (Production) Ortamlar\u0131 \u0130\u00e7in Farkl\u0131 Konfig\u00fcrasyonlar<\/span><\/h3>\nBu iki ortam\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 birbirinden tamamen farkl\u0131d\u0131r ve OPcache ayarlar\u0131 da bunu yans\u0131tmal\u0131d\u0131r:\n<\/p>\n \n- Geli\u015ftirme Ortam\u0131:<\/b> Buradaki \u00f6ncelik, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kod de\u011fi\u015fikliklerini an\u0131nda g\u00f6rebilmektir. Bu nedenle, \u00f6nbelle\u011fin agresif olmamas\u0131 gerekir.\n
\n- `opcache.validate_timestamps = 1`: Dosya de\u011fi\u015fikliklerinin kontrol edilmesini sa\u011flar.<\/li>\n
- `opcache.revalidate_freq = 0`: Her istekte de\u011fi\u015fikliklerin kontrol edilmesini zorunlu k\u0131larak en g\u00fcncel kodu g\u00f6rmenizi garanti eder.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
- \u00dcretim Ortam\u0131:<\/b> Buradaki tek hedef maksimum performanst\u0131r. Kod de\u011fi\u015fiklikleri kontroll\u00fc bir \u015fekilde (deployment) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nbelle\u011fin s\u00fcrekli g\u00fcncellenmesine gerek yoktur.\n
\n- `opcache.validate_timestamps = 0`: Dosya sistemi kontrollerini tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakarak I\/O y\u00fck\u00fcn\u00fc s\u0131f\u0131rlar. Bu en \u00f6nemli performans ayar\u0131d\u0131r.<\/li>\n
- `opcache.revalidate_freq`: `validate_timestamps` s\u0131f\u0131r oldu\u011fu i\u00e7in bu ayar\u0131n bir \u00f6nemi kalmaz.<\/li>\n
- De\u011fi\u015fiklik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, yeni kodun aktif olmas\u0131 i\u00e7in OPcache’i manuel olarak s\u0131f\u0131rlaman\u0131z (\u00f6rne\u011fin `opcache_reset()` fonksiyonu ile) veya PHP-FPM servisini yeniden y\u00fcklemeniz (`reload`) gerekir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n
<\/span>Bellek Kullan\u0131m\u0131n\u0131 (Memory Usage) \u0130zleme ve Ayarlama<\/span><\/h3>\nOPcache’e ayr\u0131lan bellek (`opcache.memory_consumption`) kritik bir ayard\u0131r. E\u011fer bellek yetersiz kal\u0131rsa, OPcache en son kullan\u0131lan dosyalar\u0131 tutmak i\u00e7in daha eski dosyalar\u0131 bellekten atmaya ba\u015flar. Bu durum “cache churn” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve \u00f6nbellek isabet oran\u0131n\u0131 (hit rate) d\u00fc\u015f\u00fcrerek performans\u0131 olumsuz etkiler. `opcache_get_status()` fonksiyonunu kullanarak mevcut bellek kullan\u0131m\u0131n\u0131, bo\u015fta kalan belle\u011fi ve \u00f6nbelle\u011fe al\u0131nan dosya say\u0131s\u0131n\u0131 izleyebilirsiniz. E\u011fer bellek kullan\u0131m oran\u0131 s\u00fcrekli %100’e yak\u0131nsa ve “num_cached_keys” (\u00f6nbelle\u011fe al\u0131nan dosya say\u0131s\u0131) `opcache.max_accelerated_files` de\u011ferine \u00e7ok yak\u0131nsa, bellek miktar\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmelisiniz.<\/p>\n <\/span>\u00d6nbellek \u0130sabet Oran\u0131n\u0131 (Cache Hit Rate) Art\u0131rma Stratejileri<\/span><\/h3>\n\u0130sabet oran\u0131 (hit rate), isteklerin ne kadar\u0131n\u0131n \u00f6nbellekten kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir metriktir. %99 ve \u00fczeri bir isabet oran\u0131 hedeflenmelidir. D\u00fc\u015f\u00fck bir isabet oran\u0131, OPcache’in verimli \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir i\u015faretidir. \u0130sabet oran\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in:\n<\/p>\n \n- Yeterli Bellek Ay\u0131r\u0131n:<\/b> Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi, yetersiz bellek isabet oran\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcren en yayg\u0131n nedendir.<\/li>\n
- `max_accelerated_files` De\u011ferini Do\u011fru Ayarlay\u0131n:<\/b> Projenizdeki toplam PHP dosya say\u0131s\u0131ndan daha y\u00fcksek bir de\u011fere ayarlay\u0131n.<\/li>\n
- \u00dcretimde `validate_timestamps=0` Kullan\u0131n:<\/b> Bu ayar, dosyalar\u0131n gereksiz yere \u00f6nbellekten d\u00fc\u015fmesini engeller.<\/li>\n<\/ul>\n
<\/span>Preloading (\u00d6n Y\u00fckleme) \u00d6zelli\u011fi ile Performans\u0131 Zirveye Ta\u015f\u0131ma (PHP 7.4+)<\/span><\/h3>\nPHP 7.4 ile tan\u0131t\u0131lan Preloading, OPcache’in \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir ad\u0131m \u00f6teye ta\u015f\u0131yan devrimsel bir \u00f6zelliktir. Normalde OPcache, bir dosya ilk kez istendi\u011finde onu derleyip \u00f6nbelle\u011fe al\u0131r. Preloading ise, sunucu ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anda, hen\u00fcz hi\u00e7bir istek gelmeden \u00f6nce belirledi\u011finiz PHP dosyalar\u0131n\u0131 belle\u011fe y\u00fcklemenize ve derlemenize olanak tan\u0131r. Bu sayede, uygulaman\u0131z\u0131n en s\u0131k kullan\u0131lan k\u0131s\u0131mlar\u0131 (framework \u00e7ekirde\u011fi, s\u0131n\u0131flar, fonksiyonlar) her zaman bellekte haz\u0131r olur. Bu, ilk iste\u011fin bile derleme maliyetinden kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve “just-in-time” (JIT) derlemesi gibi daha geli\u015fmi\u015f optimizasyonlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar. Preloading yap\u0131land\u0131rmas\u0131, `php.ini` dosyas\u0131nda `opcache.preload` direktifi ile belirtilen bir PHP beti\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Bu betik i\u00e7inde, sunucu ba\u015flarken belle\u011fe y\u00fcklenmesini istedi\u011finiz dosyalar\u0131 `opcache_compile_file()` fonksiyonu ile belirtirsiniz. Bu \u00f6zellik, \u00f6zellikle karma\u015f\u0131k ve b\u00fcy\u00fck uygulamalarda performansta ek bir s\u0131\u00e7rama yarat\u0131r.<\/p>\n <\/span>OPcache Durumunu \u0130zleme ve Sorun Giderme<\/span><\/h2>\nOPcache’i yap\u0131land\u0131rd\u0131ktan sonra performans\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak izlemek ve olas\u0131 sorunlar\u0131 h\u0131zla te\u015fhis edebilmek, sisteminizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. Neyse ki PHP, OPcache’in durumunu kontrol etmek ve y\u00f6netmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar ve fonksiyonlar sunmaktad\u0131r.<\/p>\n <\/span>`opcache_get_status()` Fonksiyonu ile Durum Bilgisi Alma<\/span><\/h3>\nOPcache’in mevcut durumu hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi alman\u0131n en temel yolu, PHP’nin yerle\u015fik `opcache_get_status()` fonksiyonunu kullanmakt\u0131r. Bu fonksiyon, i\u00e7erisinde bellek kullan\u0131m\u0131, \u00f6nbellek istatistikleri (isabetler, \u0131skalar), \u00f6nbelle\u011fe al\u0131nm\u0131\u015f dosyalar\u0131n listesi gibi \u00e7ok de\u011ferli bilgiler i\u00e7eren bir dizi (array) d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, basit bir betik olu\u015fturarak bu bilgileri ekrana yazd\u0131rabilirsiniz:<\/p>\n <pre><?php print_r(opcache_get_status()); ?><\/pre><\/code><\/p>\nBu \u00e7\u0131kt\u0131da “memory_usage” (bellek kullan\u0131m\u0131), “opcache_statistics” (isabet oran\u0131 gibi istatistikler) ve “scripts” (\u00f6nbellekteki dosyalar ve ne kadar yer kaplad\u0131klar\u0131) gibi anahtarlara \u00f6zellikle dikkat etmelisiniz.<\/p>\n <\/span>Pop\u00fcler OPcache GUI Ara\u00e7lar\u0131<\/span><\/h3>\n`opcache_get_status()` fonksiyonunun \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 ham veri i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in yorumlamas\u0131 zor olabilir. Bu verileri daha anla\u015f\u0131l\u0131r ve g\u00f6rsel bir aray\u00fczde sunan bir\u00e7ok a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 ara\u00e7 mevcuttur. Bu ara\u00e7lar genellikle tek bir PHP dosyas\u0131ndan olu\u015fur ve sunucunuza y\u00fckleyerek OPcache durumunu grafikler ve tablolarla anl\u0131k olarak izlemenizi sa\u011flar. Pop\u00fcler se\u00e7eneklerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n \n- Opcache-gui:<\/b> Bellek kullan\u0131m\u0131n\u0131, isabet oran\u0131n\u0131, \u00f6nbellekteki dosyalar\u0131 ve yap\u0131land\u0131rma ayarlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren modern ve kullan\u0131c\u0131 dostu bir aray\u00fcze sahiptir.<\/li>\n
- opcache-status:<\/b> Rasmus Lerdorf (PHP’nin yarat\u0131c\u0131s\u0131) taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen daha basit ama etkili bir ba\u015fka ara\u00e7t\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n
Bu ara\u00e7lar, optimizasyon s\u00fcrecinde bellek ayarlar\u0131n\u0131z\u0131n yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya isabet oran\u0131n\u0131z\u0131n hedeflenen seviyede olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131ca anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n
|