{"id":15929,"date":"2026-06-20T15:49:28","date_gmt":"2026-06-20T12:49:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/?p=15929"},"modified":"2026-06-20T15:49:28","modified_gmt":"2026-06-20T12:49:28","slug":"hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/","title":{"rendered":"Hosting G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) Nedir ve Sitenizi Nas\u0131l Korur?"},"content":{"rendered":"<p>Dijital d\u00fcnyada web siteleri, kurumlar\u0131n ve bireylerin vitrini haline gelmi\u015ftir. Ancak bu vitrin, siber sald\u0131rganlar i\u00e7in de a\u00e7\u0131k bir hedef te\u015fkil etmektedir. Web uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik tehditler her ge\u00e7en g\u00fcn daha karma\u015f\u0131k ve tehlikeli bir hal al\u0131rken, standart g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri yetersiz kalabilmektedir. \u0130\u015fte bu noktada, web uygulamalar\u0131n\u0131 hedef alan siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bir g\u00fcvenlik kalkan\u0131 olan Web Application Firewall (WAF), yani Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 devreye girer. WAF, web sitenizin trafi\u011fini s\u00fcrekli olarak izleyerek, k\u00f6t\u00fc niyetli istekleri ve sald\u0131r\u0131 giri\u015fimlerini daha sunucunuza ula\u015fmadan tespit edip engelleyen kritik bir savunma katman\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7erik Tablosu<\/p>\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a36b471e7837\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\" id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a36b471e7837\" aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Web-Application-Firewall-WAF-Temel-Kavramlari\" >Web Application Firewall (WAF) Temel Kavramlar\u0131<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Web-Application-Firewall-WAF-Nedir\" >Web Application Firewall (WAF) Nedir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Geleneksel-Ag-Guvenlik-Duvari-Firewall-ile-WAF-Arasindaki-Farklar\" >Geleneksel A\u011f G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) ile WAF Aras\u0131ndaki Farklar<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#WAFin-Calisma-Prensibi-OSI-Modelindeki-Yeri-Katman-7-Korumasi\" >WAF&#8217;\u0131n \u00c7al\u0131\u015fma Prensibi: OSI Modelindeki Yeri (Katman 7 Korumas\u0131)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#WAFin-Temel-Amaci-ve-Gorevleri\" >WAF&#8217;\u0131n Temel Amac\u0131 ve G\u00f6revleri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#WAF-Web-Sitenizi-Hangi-Tehditlere-Karsi-Korur\" >WAF, Web Sitenizi Hangi Tehditlere Kar\u015f\u0131 Korur?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#OWASP-Top-10-Zafiyetleri-ve-WAF-Korumasi\" >OWASP Top 10 Zafiyetleri ve WAF Korumas\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Kotu-Amacli-Botlara-ve-Otomatik-Tehditlere-Karsi-Koruma\" >K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Botlara ve Otomatik Tehditlere Kar\u015f\u0131 Koruma<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Uygulama-Katmani-DDoS-Saldirilarinin-Layer-7-DDoS-Engellenmesi\" >Uygulama Katman\u0131 DDoS Sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n (Layer 7 DDoS) Engellenmesi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Sifir-Gun-Zero-Day-Zafiyetlerine-Karsi-Sanal-Yamalama-Virtual-Patching\" >S\u0131f\u0131r G\u00fcn (Zero-Day) Zafiyetlerine Kar\u015f\u0131 Sanal Yamalama (Virtual Patching)<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Web-Application-Firewall-WAF-Turleri-ve-Dagitim-Modelleri\" >Web Application Firewall (WAF) T\u00fcrleri ve Da\u011f\u0131t\u0131m Modelleri<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Bulut-Tabanli-WAF-Cloud-Based-WAF\" >Bulut Tabanl\u0131 WAF (Cloud-Based WAF)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Ag-Tabanli-Donanim-WAF-Network-Based-On-Premise-WAF\" >A\u011f Tabanl\u0131 Donan\u0131m WAF (Network-Based \/ On-Premise WAF)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Sunucu-Tabanli-Yazilim-WAF-Host-Based-WAF\" >Sunucu Tabanl\u0131 Yaz\u0131l\u0131m WAF (Host-Based WAF)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Hangi-WAF-Modeli-Sizin-Icin-Uygundur\" >Hangi WAF Modeli Sizin \u0130\u00e7in Uygundur?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Bir-Web-Sitesi-Icin-WAF-Kullanmanin-Avantajlari-Nelerdir\" >Bir Web Sitesi \u0130\u00e7in WAF Kullanman\u0131n Avantajlar\u0131 Nelerdir?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Gelismis-ve-Katmanli-Guvenlik-Saglama\" >Geli\u015fmi\u015f ve Katmanl\u0131 G\u00fcvenlik Sa\u011flama<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Yasal-Uyumluluk-Sureclerine-Katkisi-PCI-DSS-KVKK-vb\" >Yasal Uyumluluk S\u00fcre\u00e7lerine Katk\u0131s\u0131 (PCI DSS, KVKK vb.)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Web-Sitesi-Performansina-ve-Erisilebilirligine-Etkileri\" >Web Sitesi Performans\u0131na ve Eri\u015filebilirli\u011fine Etkileri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Guvenilirlik-ve-Marka-Itibarinin-Korunmasi\" >G\u00fcvenilirlik ve Marka \u0130tibar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#WAF-Secimi-ve-Yonetiminde-Dikkat-Edilmesi-Gerekenler\" >WAF Se\u00e7imi ve Y\u00f6netiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Dogru-WAF-Kurallarinin-Yapilandirilmasi-Rule-Tuning\" >Do\u011fru WAF Kurallar\u0131n\u0131n Yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 (Rule Tuning)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Yanlis-Pozitif-False-Positive-ve-Yanlis-Negatif-False-Negative-Kavramlari\" >Yanl\u0131\u015f Pozitif (False Positive) ve Yanl\u0131\u015f Negatif (False Negative) Kavramlar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Izleme-Monitoring-ve-Raporlama-Ozelliklerinin-Onemi\" >\u0130zleme (Monitoring) ve Raporlama \u00d6zelliklerinin \u00d6nemi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Bakim-Guncelleme-ve-Yonetim-Surecleri\" >Bak\u0131m, G\u00fcncelleme ve Y\u00f6netim S\u00fcre\u00e7leri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-26\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Hosting-Guvenlik-Duvari-WAF-Hizmeti-Icin-Neden-IHS-Telekomu-Tercih-Etmelisiniz\" >Hosting G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) Hizmeti \u0130\u00e7in Neden \u0130HS Telekom&#8217;u Tercih Etmelisiniz?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-27\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Uzman-Kadro-ile-724-Yonetim-ve-Teknik-Destek\" >Uzman Kadro ile 7\/24 Y\u00f6netim ve Teknik Destek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-28\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Gelismis-Tehdit-Istihbarati-ve-Anlik-Koruma-Kalkani\" >Geli\u015fmi\u015f Tehdit \u0130stihbarat\u0131 ve Anl\u0131k Koruma Kalkan\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-29\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Hosting-ve-Sunucu-Hizmetleri-ile-Tam-Entegrasyon\" >Hosting ve Sunucu Hizmetleri ile Tam Entegrasyon<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-30\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Detayli-Raporlama-ve-Analiz-Araclari\" >Detayl\u0131 Raporlama ve Analiz Ara\u00e7lar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-31\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-guvenlik-duvari-waf-nedir-ve-sitenizi-nasil-korur\/#Yuksek-Performans-ve-Dusuk-Gecikme-Suresi-Garantisi\" >Y\u00fcksek Performans ve D\u00fc\u015f\u00fck Gecikme S\u00fcresi Garantisi<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Web-Application-Firewall-WAF-Temel-Kavramlari\"><\/span>Web Application Firewall (WAF) Temel Kavramlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Web Application Firewall (WAF), dijital varl\u0131klar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamada modern bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir. Bu b\u00f6l\u00fcmde, WAF&#8217;\u0131n ne oldu\u011funu, geleneksel g\u00fcvenlik duvarlar\u0131ndan nas\u0131l ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerini ve temel g\u00f6revlerini ele alarak bu teknolojiyi daha yak\u0131ndan tan\u0131yaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Web-Application-Firewall-WAF-Nedir\"><\/span>Web Application Firewall (WAF) Nedir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Web Application Firewall (WAF), web uygulamalar\u0131na gelen ve giden HTTP\/HTTPS trafi\u011fini filtreleyen, izleyen ve engelleyen bir g\u00fcvenlik duvar\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Temel amac\u0131, web uygulamalar\u0131n\u0131 SQL enjeksiyonu, siteler aras\u0131 komut dosyas\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma (XSS), dosya dahil etme ve benzeri uygulama katman\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 korumakt\u0131r. WAF, web sunucusunun \u00f6n\u00fcnde bir kalkan g\u00f6revi g\u00f6rerek, potansiyel olarak zararl\u0131 trafi\u011fin uygulamaya ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler ve b\u00f6ylece veri ihlallerini engeller.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Geleneksel-Ag-Guvenlik-Duvari-Firewall-ile-WAF-Arasindaki-Farklar\"><\/span>Geleneksel A\u011f G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) ile WAF Aras\u0131ndaki Farklar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Geleneksel a\u011f g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 ile WAF&#8217;lar s\u0131k\u00e7a kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa da temelde farkl\u0131 katmanlarda ve farkl\u0131 ama\u00e7larla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Geleneksel g\u00fcvenlik duvarlar\u0131, a\u011f katman\u0131nda (OSI modelinin 3. ve 4. katmanlar\u0131) \u00e7al\u0131\u015farak IP adresleri ve portlar \u00fczerinden gelen trafi\u011fi kontrol eder. Yani, belirli bir porttan gelen trafi\u011fe izin verir veya engeller. WAF ise uygulama katman\u0131nda (OSI modelinin 7. katman\u0131) \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve trafi\u011fin i\u00e7eri\u011fini analiz eder. Bu sayede, &#8220;izin verilen&#8221; bir port \u00fczerinden (\u00f6rne\u011fin, web trafi\u011fi i\u00e7in 80 veya 443 portu) gelen ancak k\u00f6t\u00fc niyetli kod i\u00e7eren bir iste\u011fi bile tespit edip durdurabilir.<\/p>\n<div class=\"karsilastirma\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u00d6zellik<\/th>\n<th>Geleneksel A\u011f G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall)<\/th>\n<th>Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>\u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 OSI Katman\u0131<\/strong><\/td>\n<td>Katman 3 (A\u011f) ve Katman 4 (Ta\u015f\u0131ma)<\/td>\n<td>Katman 7 (Uygulama)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Odak Noktas\u0131<\/strong><\/td>\n<td>A\u011f trafi\u011fi, portlar ve IP adresleri<\/td>\n<td>HTTP\/HTTPS trafi\u011finin i\u00e7eri\u011fi ve davran\u0131\u015f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Korudu\u011fu Tehditler<\/strong><\/td>\n<td>Yetkisiz a\u011f eri\u015fimi, port taramalar\u0131<\/td>\n<td>SQL Injection, XSS, DDoS, K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Botlar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Analiz D\u00fczeyi<\/strong><\/td>\n<td>Paket ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 inceler<\/td>\n<td>Paket i\u00e7eri\u011fini (GET\/POST istekleri vb.) derinlemesine inceler<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u00d6rnek Kural<\/strong><\/td>\n<td>&#8220;80. porta gelen t\u00fcm trafi\u011fe izin ver.&#8221;<\/td>\n<td>&#8220;80. porttan gelen ve i\u00e7inde &#8216;DROP TABLE&#8217; komutu olan trafi\u011fi engelle.&#8221;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"WAFin-Calisma-Prensibi-OSI-Modelindeki-Yeri-Katman-7-Korumasi\"><\/span>WAF&#8217;\u0131n \u00c7al\u0131\u015fma Prensibi: OSI Modelindeki Yeri (Katman 7 Korumas\u0131)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>WAF, OSI (Open Systems Interconnection) modelinin en \u00fcst katman\u0131 olan 7. Katman&#8217;da, yani Uygulama Katman\u0131&#8217;nda faaliyet g\u00f6sterir. Bu katman, son kullan\u0131c\u0131n\u0131n do\u011frudan etkile\u015fimde bulundu\u011fu HTTP, FTP, SMTP gibi protokolleri i\u00e7erir. WAF, bu katmanda hareket eden trafi\u011fi derinlemesine analiz eder. Bir kullan\u0131c\u0131 web sitenize bir istek g\u00f6nderdi\u011finde, bu istek \u00f6nce WAF&#8217;a ula\u015f\u0131r. WAF, bu iste\u011fin i\u00e7eri\u011fini (GET ve POST verileri, ba\u015fl\u0131klar, \u00e7erezler vb.) \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f g\u00fcvenlik kurallar\u0131 ve imzalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. E\u011fer istek, bilinen bir sald\u0131r\u0131 modeline (\u00f6rne\u011fin bir SQL enjeksiyonu denemesi) uyuyorsa, WAF bu iste\u011fi an\u0131nda engeller ve web sunucusuna ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Me\u015fru ve g\u00fcvenli istekler ise sunucuya iletilir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"WAFin-Temel-Amaci-ve-Gorevleri\"><\/span>WAF&#8217;\u0131n Temel Amac\u0131 ve G\u00f6revleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bir WAF&#8217;\u0131n birincil amac\u0131, web uygulamalar\u0131n\u0131 siber tehditlere kar\u015f\u0131 korumakt\u0131r. Bu genel amac\u0131n alt\u0131nda yatan temel g\u00f6revler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Zafiyet Korumas\u0131:<\/b> Uygulama kodundaki bilinen ve bilinmeyen g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 istismar etmeye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 engellemek.<\/li>\n<li><b>Veri S\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00d6nleme:<\/b> Hassas verilerin (kredi kart\u0131 bilgileri, ki\u015fisel veriler vb.) yetkisiz bir \u015fekilde d\u0131\u015far\u0131 s\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek.<\/li>\n<li><b>Tehdit Tespiti ve Raporlama:<\/b> Sald\u0131r\u0131 giri\u015fimlerini tespit etmek, kaydetmek ve y\u00f6neticilere detayl\u0131 raporlar sunmak.<\/li>\n<li><b>Yasal Uyum Sa\u011flama:<\/b> <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/pci-dss-nedir\/\" target=\"_blank\">PCI DSS (\u00d6deme Kart\u0131 Sekt\u00f6r\u00fc Veri G\u00fcvenli\u011fi Standard\u0131)<\/a> ve KVKK gibi yasal d\u00fczenlemelerin gerektirdi\u011fi g\u00fcvenlik standartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yard\u0131mc\u0131 olmak.<\/li>\n<li><b>Sanal Yamalama (Virtual Patching):<\/b> Uygulamada bir zafiyet tespit edildi\u011finde, geli\u015ftiriciler kal\u0131c\u0131 bir yama yay\u0131nlayana kadar bu zafiyeti WAF kurallar\u0131 ile ge\u00e7ici olarak kapatmak.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"WAF-Web-Sitenizi-Hangi-Tehditlere-Karsi-Korur\"><\/span>WAF, Web Sitenizi Hangi Tehditlere Kar\u015f\u0131 Korur?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131, modern web sitelerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en yayg\u0131n ve tehlikeli siber sald\u0131r\u0131 t\u00fcrlerine kar\u015f\u0131 \u00e7ok katmanl\u0131 bir savunma sa\u011flar. OWASP Top 10 gibi end\u00fcstri standartlar\u0131ndan k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 botlara ve s\u0131f\u0131r g\u00fcn sald\u0131r\u0131lar\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazede koruma sunar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"OWASP-Top-10-Zafiyetleri-ve-WAF-Korumasi\"><\/span>OWASP Top 10 Zafiyetleri ve WAF Korumas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>OWASP (Open Web Application Security Project), web uygulamalar\u0131 i\u00e7in en kritik g\u00fcvenlik risklerini d\u00fczenli olarak listeleyen ve &#8220;OWASP Top 10&#8221; olarak bilinen bir rapor yay\u0131nlayan, kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015ftur. WAF&#8217;lar, bu listedeki bir\u00e7ok kritik zafiyete kar\u015f\u0131 etkili bir koruma kalkan\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<h4>SQL Injection (SQL Enjeksiyonu) Sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/h4>\n<p>SQL Injection, sald\u0131rganlar\u0131n bir web uygulamas\u0131n\u0131n veritaban\u0131na do\u011frudan SQL komutlar\u0131 g\u00f6ndermesine olanak tan\u0131yan bir sald\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu sald\u0131r\u0131 ile veritaban\u0131ndaki t\u00fcm veriler \u00e7al\u0131nabilir, de\u011fi\u015ftirilebilir veya silinebilir. WAF, HTTP istekleri i\u00e7inde SQL komutlar\u0131na benzeyen zararl\u0131 kod par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin, &#8216;OR 1=1&#8217;, &#8216;DROP TABLE&#8217;) tespit eder ve bu istekleri veritaban\u0131na ula\u015fmadan engeller.<\/p>\n<h4>Cross-Site Scripting (XSS) Sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/h4>\n<p>XSS sald\u0131r\u0131lar\u0131nda, sald\u0131rganlar hedef web sitesine k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 betikler (genellikle JavaScript) enjekte eder. Bu betikler, di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131n taray\u0131c\u0131lar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015farak oturum bilgilerini (session cookies) \u00e7alabilir, kullan\u0131c\u0131lar\u0131 sahte sitelere y\u00f6nlendirebilir veya site i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirebilir. WAF, kullan\u0131c\u0131 girdilerinde ve URL parametrelerinde `&lt;script&gt;` etiketleri gibi tehlikeli HTML ve script kodlar\u0131n\u0131 arar ve bunlar\u0131 temizleyerek veya iste\u011fi tamamen engelleyerek XSS sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<h4>Komut Enjeksiyonu (Command Injection) Sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/h4>\n<p>Bu sald\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fcnde, sald\u0131rganlar web uygulamas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunucunun i\u015fletim sisteminde keyfi komutlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefler. Bu, sunucu \u00fczerinde tam kontrol elde etmelerine, dosyalara eri\u015fmelerine veya di\u011fer a\u011f cihazlar\u0131na sald\u0131rmalar\u0131na yol a\u00e7abilir. WAF, gelen isteklerde `ls`, `cat \/etc\/passwd` gibi i\u015fletim sistemi komutlar\u0131n\u0131 ve tehlikeli karakterleri (;, |, &#038;&#038;) tespit ederek bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er.<\/p>\n<h4>Dosya Dahil Etme (File Inclusion) Zafiyetleri<\/h4>\n<p>Dosya Dahil Etme zafiyetleri, sald\u0131rganlar\u0131n sunucudaki hassas dosyalara (LFI &#8211; Local File Inclusion) eri\u015fmesine veya uzak bir sunucudan zararl\u0131 bir dosyay\u0131 (RFI &#8211; Remote File Inclusion) sunucuya dahil edip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na olanak tan\u0131r. WAF, dosya yollar\u0131nda `..\/` gibi dizin ge\u00e7i\u015fi denemelerini ve URL parametrelerinde d\u0131\u015f kaynaklardan dosya \u00e7a\u011f\u0131rma giri\u015fimlerini alg\u0131layarak bu zafiyetlerin istismar edilmesini engeller.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kotu-Amacli-Botlara-ve-Otomatik-Tehditlere-Karsi-Koruma\"><\/span>K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Botlara ve Otomatik Tehditlere Kar\u015f\u0131 Koruma<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Web siteleri, i\u00e7erik \u00e7almak (scraping), sahte yorumlar g\u00f6ndermek, zafiyet taramas\u0131 yapmak veya kimlik av\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 d\u00fczenlemek gibi ama\u00e7larla hareket eden k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 botlar\u0131n s\u00fcrekli hedefindedir. WAF, gelen trafi\u011fin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 analiz ederek insan ve bot trafi\u011fini ay\u0131rt edebilir. Ani ve yo\u011fun istekler, bilinen k\u00f6t\u00fc bot imzalar\u0131 ve anormal gezinme desenleri gibi kriterlere dayanarak k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 botlar\u0131 tespit eder ve web sitenize eri\u015fimlerini engeller.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Uygulama-Katmani-DDoS-Saldirilarinin-Layer-7-DDoS-Engellenmesi\"><\/span>Uygulama Katman\u0131 DDoS Sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n (Layer 7 DDoS) Engellenmesi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Uygulama katman\u0131 (Layer 7) DDoS sald\u0131r\u0131lar\u0131, sunucunun kaynaklar\u0131n\u0131 (CPU, RAM) t\u00fcketmeyi hedefleyen ve me\u015fru kullan\u0131c\u0131 trafi\u011fi gibi g\u00f6r\u00fcnen karma\u015f\u0131k sald\u0131r\u0131lard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, binlerce botun ayn\u0131 anda bir arama formunu veya bir giri\u015f sayfas\u0131n\u0131 yo\u011fun bir \u015fekilde kullanmas\u0131, sunucuyu yorarak hizmet veremez hale getirebilir. WAF, bu t\u00fcr anormal ve tekrar eden istek modellerini analiz ederek sald\u0131r\u0131y\u0131 tespit eder, sald\u0131rgan IP&#8217;leri veya oturumlar\u0131 bloke eder ve ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131lar\u0131n siteye eri\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sifir-Gun-Zero-Day-Zafiyetlerine-Karsi-Sanal-Yamalama-Virtual-Patching\"><\/span>S\u0131f\u0131r G\u00fcn (Zero-Day) Zafiyetlerine Kar\u015f\u0131 Sanal Yamalama (Virtual Patching)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>S\u0131f\u0131r g\u00fcn (zero-day) zafiyeti, yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiricisi taraf\u0131ndan hen\u00fcz bilinmeyen veya bilinip de hen\u00fcz bir yama yay\u0131nlanmam\u0131\u015f olan g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Sald\u0131rganlar bu a\u00e7\u0131klardan faydalanarak sistemlere s\u0131zabilir. WAF, &#8220;sanal yamalama&#8221; (virtual patching) ad\u0131 verilen bir teknikle bu duruma \u00e7\u00f6z\u00fcm sunar. Zafiyetin istismar edilme \u015fekli anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu sald\u0131r\u0131 modelini engelleyecek \u00f6zel bir WAF kural\u0131 olu\u015fturulur. Bu kural, geli\u015ftiriciler kal\u0131c\u0131 bir yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemesi yay\u0131nlayana kadar web uygulamas\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131r ve sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 an\u0131nda bir savunma hatt\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Web-Application-Firewall-WAF-Turleri-ve-Dagitim-Modelleri\"><\/span>Web Application Firewall (WAF) T\u00fcrleri ve Da\u011f\u0131t\u0131m Modelleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Web Application Firewall \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, da\u011f\u0131t\u0131m \u015fekillerine ve mimarilerine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Her modelin kendine \u00f6zg\u00fc avantajlar\u0131 ve dezavantajlar\u0131 bulunur. \u0130\u015fletmenizin ihtiya\u00e7lar\u0131na, teknik kapasitesine ve b\u00fct\u00e7esine en uygun WAF modelini se\u00e7mek, g\u00fcvenlik stratejinizin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bulut-Tabanli-WAF-Cloud-Based-WAF\"><\/span>Bulut Tabanl\u0131 WAF (Cloud-Based WAF)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bulut tabanl\u0131 WAF, bir hizmet olarak (WAF-as-a-Service) sunulur ve genellikle bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/cdn-nedir-site-performansini-nasil-iyilestirir\/\" target=\"_blank\">CDN (Content Delivery Network)<\/a> altyap\u0131s\u0131 \u00fczerine kuruludur. Bu modelde, web sitenizin DNS kay\u0131tlar\u0131, trafi\u011fi WAF sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n k\u00fcresel a\u011f\u0131na y\u00f6nlendirecek \u015fekilde g\u00fcncellenir. Gelen t\u00fcm trafik \u00f6nce bu bulut altyap\u0131s\u0131nda taran\u0131r; zararl\u0131 istekler filtrelenir ve yaln\u0131zca temiz trafik web sunucunuza iletilir. Kurulumu kolayd\u0131r, donan\u0131m yat\u0131r\u0131m\u0131 gerektirmez ve genellikle kulland\u0131k\u00e7a \u00f6de modeliyle sunulur. Bu \u00f6zellikleriyle k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeler i\u00e7in olduk\u00e7a pop\u00fcler bir se\u00e7enektir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ag-Tabanli-Donanim-WAF-Network-Based-On-Premise-WAF\"><\/span>A\u011f Tabanl\u0131 Donan\u0131m WAF (Network-Based \/ On-Premise WAF)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>A\u011f tabanl\u0131 WAF, i\u015fletmenin kendi veri merkezine veya sunucu ortam\u0131na kurulan fiziksel bir donan\u0131m cihaz\u0131d\u0131r. Yerel a\u011fa entegre edilir ve web sunucular\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde konumland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu model, maksimum performans, d\u00fc\u015f\u00fck gecikme s\u00fcresi ve trafik \u00fczerinde tam kontrol sunar. Genellikle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeler, bankalar veya hassas verilerle \u00e7al\u0131\u015fan kurumlar taraf\u0131ndan tercih edilir. Ancak y\u00fcksek ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyeti, bak\u0131m, y\u00f6netim ve uzman personel gereksinimi gibi dezavantajlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucu-Tabanli-Yazilim-WAF-Host-Based-WAF\"><\/span>Sunucu Tabanl\u0131 Yaz\u0131l\u0131m WAF (Host-Based WAF)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucu tabanl\u0131 WAF, do\u011frudan web sunucusunun kendisine kurulan bir yaz\u0131l\u0131md\u0131r. Uygulama ile ayn\u0131 sunucuda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in trafi\u011fi en yak\u0131ndan analiz etme ve uygulama davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 derinlemesine anlama yetene\u011fine sahiptir. Bu model, sunucu kaynaklar\u0131n\u0131 (CPU, RAM) kulland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in web sitesinin performans\u0131n\u0131 etkileyebilir. Genellikle bir web sunucusuna entegre bir mod\u00fcl (\u00f6rne\u011fin, Apache i\u00e7in ModSecurity) olarak gelir. Kurulumu ve yap\u0131land\u0131rmas\u0131 teknik bilgi gerektirir ve her sunucu i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 y\u00f6netilmesi gerekir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hangi-WAF-Modeli-Sizin-Icin-Uygundur\"><\/span>Hangi WAF Modeli Sizin \u0130\u00e7in Uygundur?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Do\u011fru WAF modelini se\u00e7mek; b\u00fct\u00e7e, teknik uzmanl\u0131k, performans beklentileri ve g\u00fcvenlik ihtiya\u00e7lar\u0131 gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131d\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma matrisi, karar verme s\u00fcrecinize yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<div class=\"karsilastirma\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Kriter<\/th>\n<th>Bulut Tabanl\u0131 WAF<\/th>\n<th>A\u011f Tabanl\u0131 Donan\u0131m WAF<\/th>\n<th>Sunucu Tabanl\u0131 Yaz\u0131l\u0131m WAF<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Kurulum ve Y\u00f6netim<\/strong><\/td>\n<td>\u00c7ok Kolay (DNS de\u011fi\u015fikli\u011fi yeterli)<\/td>\n<td>Zor (Fiziksel kurulum ve a\u011f yap\u0131land\u0131rmas\u0131)<\/td>\n<td>Orta (Yaz\u0131l\u0131m kurulumu ve sunucu yap\u0131land\u0131rmas\u0131)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Maliyet<\/strong><\/td>\n<td>D\u00fc\u015f\u00fck ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyeti, abonelik tabanl\u0131<\/td>\n<td>Y\u00fcksek ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyeti (Donan\u0131m + Lisans)<\/td>\n<td>De\u011fi\u015fken (A\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 veya ticari olabilir)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Performans Etkisi<\/strong><\/td>\n<td>D\u00fc\u015f\u00fck (Genellikle CDN ile birlikte gelir)<\/td>\n<td>En D\u00fc\u015f\u00fck (Optimize edilmi\u015f donan\u0131m)<\/td>\n<td>Y\u00fcksek (Sunucu kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketir)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>\u00d6l\u00e7eklenebilirlik<\/strong><\/td>\n<td>Y\u00fcksek (Sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilir)<\/td>\n<td>S\u0131n\u0131rl\u0131 (Yeni donan\u0131m gerektirir)<\/td>\n<td>S\u0131n\u0131rl\u0131 (Sunucu kapasitesine ba\u011fl\u0131)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Uygun Oldu\u011fu Kitle<\/strong><\/td>\n<td>KOB\u0130&#8217;ler, bloglar, e-ticaret siteleri<\/td>\n<td>B\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler, finans kurumlar\u0131<\/td>\n<td>Teknik uzmanl\u0131\u011f\u0131 olan ve tam kontrol isteyenler<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bir-Web-Sitesi-Icin-WAF-Kullanmanin-Avantajlari-Nelerdir\"><\/span>Bir Web Sitesi \u0130\u00e7in WAF Kullanman\u0131n Avantajlar\u0131 Nelerdir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Web Uygulama G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) kullanmak, sadece bir g\u00fcvenlik \u00f6nlemi olman\u0131n \u00f6tesinde, bir i\u015fletmenin dijital varl\u0131klar\u0131n\u0131, itibar\u0131n\u0131 ve operasyonel devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in stratejik bir yat\u0131r\u0131md\u0131r. WAF, siber tehditlere kar\u015f\u0131 proaktif bir savunma sa\u011flayarak bir\u00e7ok \u00f6nemli avantaj sunar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gelismis-ve-Katmanli-Guvenlik-Saglama\"><\/span>Geli\u015fmi\u015f ve Katmanl\u0131 G\u00fcvenlik Sa\u011flama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>WAF, geleneksel a\u011f g\u00fcvenlik duvarlar\u0131n\u0131n ve antivir\u00fcs yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 uygulama katman\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6zel bir koruma sa\u011flar. Bu, g\u00fcvenlik altyap\u0131n\u0131za kritik bir katman daha ekler. Sadece bilinen tehdit imzalar\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda anormal davran\u0131\u015flar\u0131 da analiz ederek s\u0131f\u0131r g\u00fcn sald\u0131r\u0131lar\u0131 gibi \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen tehditlere kar\u015f\u0131 bile bir savunma hatt\u0131 olu\u015fturur. Bu katmanl\u0131 yakla\u015f\u0131m, tek bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm sistemi tehlikeye atmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yasal-Uyumluluk-Sureclerine-Katkisi-PCI-DSS-KVKK-vb\"><\/span>Yasal Uyumluluk S\u00fcre\u00e7lerine Katk\u0131s\u0131 (PCI DSS, KVKK vb.)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bir\u00e7ok sekt\u00f6rde, i\u015fletmelerin hassas verileri korumak i\u00e7in uymak zorunda oldu\u011fu yasal d\u00fczenlemeler ve standartlar bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, online \u00f6deme alan e-ticaret siteleri i\u00e7in PCI DSS uyumlulu\u011fu zorunludur. Ki\u015fisel verileri i\u015fleyen t\u00fcm kurumlar ise KVKK (Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu) h\u00fck\u00fcmlerine tabidir. WAF, bu d\u00fczenlemelerin gerektirdi\u011fi &#8220;uygulama katman\u0131 g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flama&#8221; ve &#8220;veri s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nleme&#8221; gibi kritik maddeleri kar\u015f\u0131lamada \u00f6nemli bir rol oynar. WAF kullan\u0131m\u0131, uyumluluk denetimlerinde i\u015fletmenizin g\u00fcvenlik konusundaki ciddiyetini kan\u0131tlayan somut bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Web-Sitesi-Performansina-ve-Erisilebilirligine-Etkileri\"><\/span>Web Sitesi Performans\u0131na ve Eri\u015filebilirli\u011fine Etkileri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130yi yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir WAF, web sitesi performans\u0131n\u0131 olumlu y\u00f6nde etkileyebilir. \u00d6zellikle bulut tabanl\u0131 WAF \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, genellikle i\u00e7erik da\u011f\u0131t\u0131m a\u011f\u0131 (CDN) ve \u00f6nbellekleme (caching) gibi hizmetlerle birlikte gelir. Bu \u00f6zellikler, sitenizin statik i\u00e7eriklerinin kullan\u0131c\u0131lara daha h\u0131zl\u0131 sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca, <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/ssl-yonlendirmesi-nasil-yapilir\/\" target=\"_blank\">SSL<\/a> sonland\u0131rma (SSL offloading) gibi g\u00f6revleri \u00fcstlenerek web sunucusunun y\u00fck\u00fcn\u00fc azaltabilir. En \u00f6nemlisi, uygulama katman\u0131 DDoS sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ve k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 bot trafi\u011fini engelleyerek sitenizin eri\u015filebilir kalmas\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131za hizmet vermeye devam etmesini sa\u011flar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Guvenilirlik-ve-Marka-Itibarinin-Korunmasi\"><\/span>G\u00fcvenilirlik ve Marka \u0130tibar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bir veri ihlali veya web sitesinin hacklenmesi, bir markan\u0131n y\u0131llar i\u00e7inde olu\u015fturdu\u011fu itibar\u0131 dakikalar i\u00e7inde yok edebilir. M\u00fc\u015fteriler, ki\u015fisel ve finansal bilgilerini emanet ettikleri platformlar\u0131n g\u00fcvenli olmas\u0131n\u0131 bekler. WAF kullan\u0131m\u0131, i\u015fletmenizin siber g\u00fcvenli\u011fe yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve m\u00fc\u015fteri verilerini korumak i\u00e7in proaktif ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. G\u00fcvenli bir web sitesi, m\u00fc\u015fteri sadakatini art\u0131r\u0131r, marka g\u00fcvenilirli\u011fini peki\u015ftirir ve potansiyel bir g\u00fcvenlik krizinin yarataca\u011f\u0131 finansal ve itibari zararlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"WAF-Secimi-ve-Yonetiminde-Dikkat-Edilmesi-Gerekenler\"><\/span>WAF Se\u00e7imi ve Y\u00f6netiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Bir Web Application Firewall (WAF) edinmek, g\u00fcvenlik denkleminin sadece ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. WAF&#8217;\u0131n etkinli\u011fi, do\u011fru se\u00e7ilmesi, yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve s\u00fcrekli olarak y\u00f6netilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te dikkat edilmesi gereken kritik noktalar, WAF&#8217;\u0131n bir g\u00fcvenlik kalkan\u0131 m\u0131 yoksa bir i\u015f engeli mi olaca\u011f\u0131n\u0131 belirler.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dogru-WAF-Kurallarinin-Yapilandirilmasi-Rule-Tuning\"><\/span>Do\u011fru WAF Kurallar\u0131n\u0131n Yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 (Rule Tuning)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>WAF&#8217;lar, genellikle geni\u015f bir standart kural seti ile birlikte gelir. Ancak her web uygulamas\u0131 farkl\u0131d\u0131r ve &#8220;tek beden herkese uymaz&#8221; prensibi burada da ge\u00e7erlidir. Kurallar\u0131n, uygulaman\u0131z\u0131n \u00f6zel mant\u0131\u011f\u0131na ve i\u015fleyi\u015fine g\u00f6re ayarlanmas\u0131 (rule tuning) gerekir. \u00c7ok kat\u0131 kurallar me\u015fru kullan\u0131c\u0131 trafi\u011fini engelleyebilirken, \u00e7ok gev\u015fek kurallar sald\u0131rganlar\u0131n s\u0131zmas\u0131na izin verebilir. Bu nedenle, uygulaman\u0131z\u0131n normal trafik desenini analiz ederek kurallar\u0131 \u00f6zelle\u015ftirmek, WAF&#8217;\u0131n verimlili\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yanlis-Pozitif-False-Positive-ve-Yanlis-Negatif-False-Negative-Kavramlari\"><\/span>Yanl\u0131\u015f Pozitif (False Positive) ve Yanl\u0131\u015f Negatif (False Negative) Kavramlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>WAF y\u00f6netiminde iki temel kavram \u00f6ne \u00e7\u0131kar:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Yanl\u0131\u015f Pozitif (False Positive):<\/b> WAF&#8217;\u0131n me\u015fru ve zarars\u0131z bir kullan\u0131c\u0131 iste\u011fini hatal\u0131 bir \u015fekilde sald\u0131r\u0131 olarak tan\u0131mlay\u0131p engellemesidir. Bu durum, m\u00fc\u015fteri memnuniyetsizli\u011fine ve i\u015f kayb\u0131na yol a\u00e7abilir. \u00d6rne\u011fin, bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n blog yorumuna yazd\u0131\u011f\u0131 bir kod par\u00e7as\u0131n\u0131n SQL enjeksiyonu san\u0131lmas\u0131 bir yanl\u0131\u015f pozitiftir.<\/li>\n<li><b>Yanl\u0131\u015f Negatif (False Negative):<\/b> WAF&#8217;\u0131n ger\u00e7ek bir sald\u0131r\u0131 giri\u015fimini tespit edemeyip zararl\u0131 trafi\u011fin web uygulamas\u0131na ula\u015fmas\u0131na izin vermesidir. Bu, en tehlikeli durumdur \u00e7\u00fcnk\u00fc bir g\u00fcvenlik ihlaline yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Etkili bir WAF y\u00f6netimi, yanl\u0131\u015f pozitif oran\u0131n\u0131 en aza indirirken yanl\u0131\u015f negatifleri tamamen ortadan kald\u0131rmay\u0131 hedefler. Bu denge, s\u00fcrekli izleme ve kural ayarlamas\u0131 gerektirir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Izleme-Monitoring-ve-Raporlama-Ozelliklerinin-Onemi\"><\/span>\u0130zleme (Monitoring) ve Raporlama \u00d6zelliklerinin \u00d6nemi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Se\u00e7ti\u011finiz WAF \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn, engellenen tehditler, trafik desenleri ve potansiyel sald\u0131r\u0131lar hakk\u0131nda anla\u015f\u0131l\u0131r ve eyleme ge\u00e7irilebilir raporlar sunmas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. \u0130zleme ve raporlama, hangi kurallar\u0131n en \u00e7ok tetiklendi\u011fini, hangi IP adreslerinden sald\u0131r\u0131 geldi\u011fini ve uygulaman\u0131z\u0131n hangi b\u00f6l\u00fcmlerinin en \u00e7ok hedeflendi\u011fini anlaman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Bu bilgiler, hem g\u00fcvenlik kurallar\u0131n\u0131z\u0131 daha iyi ayarlaman\u0131za hem de uygulaman\u0131zdaki potansiyel zay\u0131f noktalar\u0131 tespit etmenize yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bakim-Guncelleme-ve-Yonetim-Surecleri\"><\/span>Bak\u0131m, G\u00fcncelleme ve Y\u00f6netim S\u00fcre\u00e7leri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Siber tehditler s\u00fcrekli evrim ge\u00e7irir. Bu nedenle, WAF&#8217;\u0131n da s\u00fcrekli olarak g\u00fcncel tutulmas\u0131 gerekir. WAF sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n yeni tehditlere kar\u015f\u0131 d\u00fczenli olarak kural ve imza g\u00fcncellemeleri yay\u0131nlamas\u0131 \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca, web uygulaman\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her de\u011fi\u015fiklik (yeni bir \u00f6zellik ekleme, bir formu de\u011fi\u015ftirme vb.) WAF kurallar\u0131n\u0131 etkileyebilir. Bu nedenle, uygulama geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7leriyle WAF y\u00f6netimini entegre etmek ve her g\u00fcncellemeden sonra kurallar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmek, sistemin sorunsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenli kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hosting-Guvenlik-Duvari-WAF-Hizmeti-Icin-Neden-IHS-Telekomu-Tercih-Etmelisiniz\"><\/span>Hosting G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) Hizmeti \u0130\u00e7in Neden \u0130HS Telekom&#8217;u Tercih Etmelisiniz?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Web sitenizin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, sadece bir teknoloji se\u00e7imi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda do\u011fru hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektiren stratejik bir karard\u0131r. \u0130HS Telekom, sundu\u011fu Hosting G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (WAF) hizmetiyle web varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 en g\u00fcncel tehditlere kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011funuz uzmanl\u0131\u011f\u0131, altyap\u0131y\u0131 ve deste\u011fi bir araya getirir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Uzman-Kadro-ile-724-Yonetim-ve-Teknik-Destek\"><\/span>Uzman Kadro ile 7\/24 Y\u00f6netim ve Teknik Destek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>WAF y\u00f6netimi, s\u00fcrekli dikkat ve uzmanl\u0131k gerektiren bir s\u00fcre\u00e7tir. \u0130HS Telekom, siber g\u00fcvenlik alan\u0131nda deneyimli uzman kadrosuyla WAF hizmetinizi 7\/24 izler ve y\u00f6netir. Olas\u0131 bir sald\u0131r\u0131 an\u0131nda an\u0131nda m\u00fcdahale eder, yanl\u0131\u015f pozitifleri analiz ederek kurallar\u0131n\u0131z\u0131 optimize eder ve herhangi bir sorunuz veya talebiniz oldu\u011funda kesintisiz teknik destek sa\u011flar. Bu sayede, siz kendi i\u015finize odaklan\u0131rken web sitenizin g\u00fcvenli\u011fi profesyonel ellere emanet edilmi\u015f olur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gelismis-Tehdit-Istihbarati-ve-Anlik-Koruma-Kalkani\"><\/span>Geli\u015fmi\u015f Tehdit \u0130stihbarat\u0131 ve Anl\u0131k Koruma Kalkan\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130HS Telekom&#8217;un WAF hizmeti, k\u00fcresel tehdit istihbarat a\u011flar\u0131ndan beslenir. Bu, d\u00fcnya genelinde ortaya \u00e7\u0131kan yeni sald\u0131r\u0131 t\u00fcrleri, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 IP adresleri ve bot a\u011flar\u0131 hakk\u0131nda anl\u0131k bilgi sahibi olmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Tehdit verileri s\u00fcrekli olarak g\u00fcncellenir ve WAF kurallar\u0131na yans\u0131t\u0131l\u0131r. Bu proaktif yakla\u015f\u0131m sayesinde, siteniz daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f s\u0131f\u0131r g\u00fcn sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bile an\u0131nda bir koruma kalkan\u0131na sahip olur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hosting-ve-Sunucu-Hizmetleri-ile-Tam-Entegrasyon\"><\/span>Hosting ve Sunucu Hizmetleri ile Tam Entegrasyon<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>WAF hizmetini, <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/web-hosting\/\" target=\"_blank\">hosting<\/a> veya <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/\" target=\"_blank\">sunucu<\/a> hizmeti ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z sa\u011flay\u0131c\u0131dan temin etmek, teknik uyumluluk ve performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck avantajlar sa\u011flar. \u0130HS Telekom&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir WAF hizmeti, <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/web-hosting\/wordpress-hosting.html\" target=\"_blank\">WordPress hosting<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/vds-sunucu.html\" target=\"_blank\">VDS<\/a> ya da <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/vps-server.html\" target=\"_blank\">VPS<\/a> gibi altyap\u0131 hizmetlerimizle sorunsuz bir \u015fekilde entegre \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu tam entegrasyon, yap\u0131land\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerini basitle\u015ftirir, olas\u0131 uyumluluk sorunlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r ve performans optimizasyonunu en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Detayli-Raporlama-ve-Analiz-Araclari\"><\/span>Detayl\u0131 Raporlama ve Analiz Ara\u00e7lar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Web sitenize y\u00f6nelik tehditler hakk\u0131nda bilgi sahibi olman\u0131z, g\u00fcvenlik stratejinizin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130HS Telekom, size web sitenizin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenlik olaylar\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde g\u00f6steren detayl\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r raporlar sunar. Hangi \u00fclkelerden ne t\u00fcr sald\u0131r\u0131lar\u0131n geldi\u011fini, en \u00e7ok hangi sayfalar\u0131n\u0131z\u0131n hedeflendi\u011fini ve WAF&#8217;\u0131n ne kadar tehdidi engelledi\u011fini kolayca g\u00f6rebilirsiniz. Bu analizler, sitenizin g\u00fcvenlik durumunu anlaman\u0131za ve bilin\u00e7li kararlar alman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yuksek-Performans-ve-Dusuk-Gecikme-Suresi-Garantisi\"><\/span>Y\u00fcksek Performans ve D\u00fc\u015f\u00fck Gecikme S\u00fcresi Garantisi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik, performanstan \u00f6d\u00fcn vermemelidir. \u0130HS Telekom&#8217;un WAF altyap\u0131s\u0131, y\u00fcksek performansl\u0131 ve co\u011frafi olarak da\u011f\u0131t\u0131k sunucular \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu sayede, web sitenizin trafi\u011fi taran\u0131rken kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131z i\u00e7in ek bir gecikme (latency) olu\u015fmas\u0131 engellenir. G\u00fcvenlik filtrelemesi milisaniyeler i\u00e7inde tamamlan\u0131r ve sitenizin h\u0131z\u0131 etkilenmez. Hatta geli\u015fmi\u015f \u00f6nbellekleme (caching) teknolojileri sayesinde sitenizin y\u00fcklenme h\u0131z\u0131nda art\u0131\u015f bile g\u00f6zlemleyebilirsiniz. Ayn\u0131 zamanda, sitenizin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in gerekli olan <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/ssl\/\" target=\"_blank\">SSL sertifikas\u0131<\/a> ile tam uyumlu \u00e7al\u0131\u015farak u\u00e7tan uca g\u00fcvenli bir ba\u011flant\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dijital d\u00fcnyada web siteleri, kurumlar\u0131n ve bireylerin vitrini haline gelmi\u015ftir. Ancak bu vitrin, siber sald\u0131rganlar i\u00e7in de a\u00e7\u0131k bir hedef te\u015fkil etmektedir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15930,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[399],"tags":[],"class_list":["post-15929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-webhosting"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15931,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15929\/revisions\/15931"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}