{"id":16343,"date":"2026-08-12T23:56:11","date_gmt":"2026-08-12T20:56:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/?p=16343"},"modified":"2026-08-12T23:56:11","modified_gmt":"2026-08-12T20:56:11","slug":"linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/","title":{"rendered":"Linux VPS \u0130lk Kurulumda De\u011fi\u015ftirilmesi Gereken Varsay\u0131lan Ayarlar"},"content":{"rendered":"<p>Yeni bir Linux Sanal \u00d6zel Sunucu (VPS) kurmak, dijital d\u00fcnyada kendi alan\u0131n\u0131z\u0131 olu\u015fturman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Ancak, bu bo\u015f tuvali g\u00fcvenli, verimli ve stabil bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in ilk kurulumda yap\u0131lmas\u0131 gereken baz\u0131 kritik ayarlar bulunmaktad\u0131r. Sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131z taraf\u0131ndan size teslim edilen varsay\u0131lan yap\u0131land\u0131rmalar, genellikle en geni\u015f kullan\u0131c\u0131 kitlesine hitap edecek \u015fekilde ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r ve bu durum, g\u00fcvenlik ve performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan ideal olmayabilir. Bu rehber, yeni bir Linux VPS \u00fczerinde tam kontrol sa\u011flaman\u0131z, potansiyel g\u00fcvenlik tehditlerine kar\u015f\u0131 ilk savunma hatt\u0131n\u0131z\u0131 olu\u015fturman\u0131z ve sunucunuzu gelecekteki projeleriniz i\u00e7in sa\u011flam bir temele oturtman\u0131z amac\u0131yla atman\u0131z gereken temel ad\u0131mlar\u0131 detayl\u0131 bir \u015fekilde ele alacakt\u0131r.<\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7erik Tablosu<\/p>\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a7cf87c170ac\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\" id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a7cf87c170ac\" aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Sunucuya-Ilk-Baglanti-ve-Temel-Guvenlik-Onlemleri\" >Sunucuya \u0130lk Ba\u011flant\u0131 ve Temel G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Root-Parolasinin-Degistirilmesi-Ilk-ve-En-Kritik-Adim\" >Root Parolas\u0131n\u0131n De\u011fi\u015ftirilmesi: \u0130lk ve En Kritik Ad\u0131m<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Yeni-Bir-Standart-Kullanici-Olusturma\" >Yeni Bir Standart Kullan\u0131c\u0131 Olu\u015fturma<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Olusturulan-Yeni-Kullaniciya-Sudo-Yonetici-Yetkileri-Verme\" >Olu\u015fturulan Yeni Kullan\u0131c\u0131ya Sudo (Y\u00f6netici) Yetkileri Verme<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Root-Hesabindan-Yeni-Kullanici-Hesabina-Gecis-Yapma\" >Root Hesab\u0131ndan Yeni Kullan\u0131c\u0131 Hesab\u0131na Ge\u00e7i\u015f Yapma<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#SSH-Secure-Shell-Servisinin-Guvenligini-Artirma-Hardening\" >SSH (Secure Shell) Servisinin G\u00fcvenli\u011fini Art\u0131rma (Hardening)<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Varsayilan-SSH-Portunu-Degistirmenin-Onemi-ve-Uygulamasi\" >Varsay\u0131lan SSH Portunu De\u011fi\u015ftirmenin \u00d6nemi ve Uygulamas\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Root-Kullanicisinin-SSH-ile-Girisini-Tamamen-Engelleme\" >Root Kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n SSH ile Giri\u015fini Tamamen Engelleme<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Parola-Tabanli-Giris-Yerine-SSH-Anahtar-Key-Based-Kimlik-Dogrulamasi-Kurulumu\" >Parola Tabanl\u0131 Giri\u015f Yerine SSH Anahtar (Key-Based) Kimlik Do\u011frulamas\u0131 Kurulumu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Bosta-Kalan-SSH-Oturumlari-Icin-Zaman-Asimi-Ayarlama\" >Bo\u015fta Kalan SSH Oturumlar\u0131 \u0130\u00e7in Zaman A\u015f\u0131m\u0131 Ayarlama<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Sistem-Guncelleme-ve-Paket-Yonetimi\" >Sistem G\u00fcncelleme ve Paket Y\u00f6netimi<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Paket-Listelerini-Guncelleme-apt-update-yum-check-update\" >Paket Listelerini G\u00fcncelleme (apt update \/ yum check-update)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Mevcut-Tum-Paketleri-En-Son-Surumlerine-Yukseltme-apt-upgrade-yum-upgrade\" >Mevcut T\u00fcm Paketleri En Son S\u00fcr\u00fcmlerine Y\u00fckseltme (apt upgrade \/ yum upgrade)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Gereksiz-Paketlerin-ve-Servislerin-Sistemden-Kaldirilmasi\" >Gereksiz Paketlerin ve Servislerin Sistemden Kald\u0131r\u0131lmas\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Guvenlik-Duvari-Firewall-Konfigurasyonu\" >G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) Konfig\u00fcrasyonu<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Guvenlik-Duvari-Nedir-ve-Neden-Gerekli\" >G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Nedir ve Neden Gerekli?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#UFW-Uncomplicated-Firewall-Kurulumu-ve-Etkinlestirilmesi\" >UFW (Uncomplicated Firewall) Kurulumu ve Etkinle\u015ftirilmesi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Temel-Servisler-Icin-Kurallarin-Tanimlanmasi\" >Temel Servisler \u0130\u00e7in Kurallar\u0131n Tan\u0131mlanmas\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Varsayilan-Gelen-Incoming-Trafigi-Engelleme-Politikasi\" >Varsay\u0131lan Gelen (Incoming) Trafi\u011fi Engelleme Politikas\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Sunucu-Zaman-Dilimi-ve-Zaman-Senkronizasyonu-Ayarlari\" >Sunucu Zaman Dilimi ve Zaman Senkronizasyonu Ayarlar\u0131<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Sunucunun-Dogru-Zaman-Dilimine-Timezone-Ayarlanmasi\" >Sunucunun Do\u011fru Zaman Dilimine (Timezone) Ayarlanmas\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#NTP-Network-Time-Protocol-Kullanarak-Zaman-Senkronizasyonunun-Otomatiklestirilmesi\" >NTP (Network Time Protocol) Kullanarak Zaman Senkronizasyonunun Otomatikle\u015ftirilmesi<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Gelismis-Guvenlik-ve-Otomasyon-Araclari\" >Geli\u015fmi\u015f G\u00fcvenlik ve Otomasyon Ara\u00e7lar\u0131<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Fail2Ban-ile-Kaba-Kuvvet-Brute-Force-Saldirilarina-Karsi-Otomatik-Koruma\" >Fail2Ban ile Kaba Kuvvet (Brute-Force) Sald\u0131r\u0131lar\u0131na Kar\u015f\u0131 Otomatik Koruma<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Sunucu-Hostname-Ana-Makine-Adi-Ayarlama\" >Sunucu Hostname (Ana Makine Ad\u0131) Ayarlama<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-26\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Guvenli-ve-Performansli-Bir-VPS-Deneyimi-Icin-Neden-IHS-Telekomu-Tercih-Etmelisiniz\" >G\u00fcvenli ve Performansl\u0131 Bir VPS Deneyimi \u0130\u00e7in Neden \u0130HS Telekom&#8217;u Tercih Etmelisiniz?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-27\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Yuksek-Performansli-ve-Guvenilir-Altyapi\" >Y\u00fcksek Performansl\u0131 ve G\u00fcvenilir Altyap\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-28\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#724-Uzman-Teknik-Destek\" >7\/24 Uzman Teknik Destek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-29\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Esnek-ve-Olceklenebilir-VPS-Paketleri\" >Esnek ve \u00d6l\u00e7eklenebilir VPS Paketleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-30\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/linux-vps-ilk-kurulumda-degistirilmesi-gereken-varsayilan-ayarlar\/#Gelismis-Guvenlik-Cozumleri-ve-DDoS-Korumasi\" >Geli\u015fmi\u015f G\u00fcvenlik \u00c7\u00f6z\u00fcmleri ve DDoS Korumas\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucuya-Ilk-Baglanti-ve-Temel-Guvenlik-Onlemleri\"><\/span>Sunucuya \u0130lk Ba\u011flant\u0131 ve Temel G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Yeni bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/vps-server.html\" target=\"_blank\">VPS<\/a> edindi\u011finizde, size genellikle bir IP adresi ve &#8220;root&#8221; kullan\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ici bir parola verilir. Root kullan\u0131c\u0131s\u0131, sistemdeki en yetkili hesapt\u0131r ve s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcce sahiptir. Bu nedenle, ilk ad\u0131mlar bu hesab\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak ve g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m i\u00e7in daha az yetkili ama i\u015flevsel bir alternatif olu\u015fturmak \u00fczerine yo\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u015flang\u0131\u00e7 ad\u0131mlar\u0131, sunucunuzun temel g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n temelini olu\u015fturur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Root-Parolasinin-Degistirilmesi-Ilk-ve-En-Kritik-Adim\"><\/span>Root Parolas\u0131n\u0131n De\u011fi\u015ftirilmesi: \u0130lk ve En Kritik Ad\u0131m<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucunuza ilk kez ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda yapman\u0131z gereken ilk i\u015flem, size verilen ge\u00e7ici root parolas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmektir. Bu, sunucu g\u00fcvenli\u011finin en temel ve ertelenemez ad\u0131m\u0131d\u0131r. Sunucuya SSH \u00fczerinden `ssh root@SUNUCU_IP_ADRESI` komutuyla ba\u011fland\u0131ktan sonra, komut sat\u0131r\u0131na `passwd` yazarak yeni ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir parola belirlemelisiniz. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir parola; b\u00fcy\u00fck harf, k\u00fc\u00e7\u00fck harf, rakam ve \u00f6zel karakterler i\u00e7ermeli ve en az 12-16 karakter uzunlu\u011funda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yeni-Bir-Standart-Kullanici-Olusturma\"><\/span>Yeni Bir Standart Kullan\u0131c\u0131 Olu\u015fturma<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sistem \u00fczerinde t\u00fcm i\u015flemleri root kullan\u0131c\u0131s\u0131yla yapmak, son derece risklidir. Yanl\u0131\u015fl\u0131kla verilecek bir komut, sistemin tamam\u0131na kal\u0131c\u0131 zararlar verebilir. Bu riski azaltmak i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck i\u015flemlerde kullanmak \u00fczere standart bir kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131 olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Debian\/Ubuntu tabanl\u0131 sistemlerde `adduser kullaniciadi` komutuyla, CentOS\/RHEL gibi sistemlerde ise `useradd kullaniciadi` ve ard\u0131ndan `passwd kullaniciadi` komutlar\u0131yla yeni bir kullan\u0131c\u0131 ve parolas\u0131 olu\u015fturulabilir. Bu kullan\u0131c\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7ta s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkilere sahip olacakt\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Olusturulan-Yeni-Kullaniciya-Sudo-Yonetici-Yetkileri-Verme\"><\/span>Olu\u015fturulan Yeni Kullan\u0131c\u0131ya Sudo (Y\u00f6netici) Yetkileri Verme<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Standart kullan\u0131c\u0131, y\u00f6netimsel g\u00f6revleri yerine getirmek i\u00e7in zaman zaman root yetkilerine ihtiya\u00e7 duyar. Her seferinde root hesab\u0131na ge\u00e7i\u015f yapmak yerine, bu kullan\u0131c\u0131ya `sudo` (superuser do) yetkisi vermek en do\u011fru yakla\u015f\u0131md\u0131r. `sudo`, komutlar\u0131n ba\u015f\u0131na eklenerek o komutun ge\u00e7ici olarak root yetkileriyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yeni kullan\u0131c\u0131y\u0131 sudo grubuna eklemek i\u00e7in Debian\/Ubuntu sistemlerde `usermod -aG sudo kullaniciadi` komutu kullan\u0131l\u0131r. Bu sayede kullan\u0131c\u0131, kendi parolas\u0131yla y\u00f6netimsel i\u015flemleri g\u00fcvenli bir \u015fekilde yapabilir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Root-Hesabindan-Yeni-Kullanici-Hesabina-Gecis-Yapma\"><\/span>Root Hesab\u0131ndan Yeni Kullan\u0131c\u0131 Hesab\u0131na Ge\u00e7i\u015f Yapma<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>T\u00fcm bu ad\u0131mlar\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, mevcut root oturumundan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmadan yeni olu\u015fturdu\u011funuz kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131na ge\u00e7i\u015f yapabilirsiniz. `su &#8211; kullaniciadi` komutunu kullanarak, oturumu yeni kullan\u0131c\u0131n\u0131n ev dizininden ba\u015flatm\u0131\u015f olursunuz. Bu noktadan itibaren, sunucu \u00fczerindeki di\u011fer t\u00fcm yap\u0131land\u0131rma ad\u0131mlar\u0131n\u0131 bu yeni ve yetkilendirilmi\u015f kullan\u0131c\u0131 hesab\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirmeye devam etmelisiniz. Bu, &#8220;en az yetki prensibi&#8221; olarak bilinen g\u00fcvenlik kural\u0131n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"SSH-Secure-Shell-Servisinin-Guvenligini-Artirma-Hardening\"><\/span>SSH (Secure Shell) Servisinin G\u00fcvenli\u011fini Art\u0131rma (Hardening)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/ssh-nedir\/\" target=\"_blank\">SSH (Secure Shell)<\/a>, sunucunuza uzaktan g\u00fcvenli bir \u015fekilde ba\u011flanman\u0131z\u0131 sa\u011flayan protokold\u00fcr. Bu protokol, sunucunuzun d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan ana kap\u0131s\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fcvenli\u011finin en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Varsay\u0131lan SSH ayarlar\u0131, otomatik botlar ve k\u00f6t\u00fc niyetli sald\u0131rganlar taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak hedeflenir. Bu nedenle, SSH servisini &#8220;hardening&#8221; yani sa\u011flamla\u015ft\u0131rma i\u015flemine tabi tutmak, sunucu g\u00fcvenli\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Varsayilan-SSH-Portunu-Degistirmenin-Onemi-ve-Uygulamasi\"><\/span>Varsay\u0131lan SSH Portunu De\u011fi\u015ftirmenin \u00d6nemi ve Uygulamas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>SSH servisi varsay\u0131lan olarak 22 numaral\u0131 portu kullan\u0131r. Otomatik sald\u0131r\u0131 botlar\u0131, internet \u00fczerindeki IP adreslerini s\u00fcrekli olarak tarayarak 22. portun a\u00e7\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder ve kaba kuvvet (brute-force) sald\u0131r\u0131lar\u0131 ba\u015flat\u0131r. Bu varsay\u0131lan portu, genellikle kullan\u0131lmayan 1024-65535 aras\u0131ndaki bir numara ile de\u011fi\u015ftirmek, bu otomatik sald\u0131r\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu an\u0131nda engeller. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fi yapmak i\u00e7in sunucudaki `\/etc\/ssh\/sshd_config` dosyas\u0131n\u0131 bir metin d\u00fczenleyici ile a\u00e7\u0131p `Port 22` sat\u0131r\u0131n\u0131, \u00f6rne\u011fin `Port 2255` olarak de\u011fi\u015ftirip SSH servisini yeniden ba\u015flatmak yeterlidir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Root-Kullanicisinin-SSH-ile-Girisini-Tamamen-Engelleme\"><\/span>Root Kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n SSH ile Giri\u015fini Tamamen Engelleme<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucunuzdaki en g\u00fc\u00e7l\u00fc hesap olan root kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n do\u011frudan SSH ile eri\u015filebilir olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenlik riskidir. E\u011fer bir sald\u0131rgan root parolas\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irirse, sunucu \u00fczerinde tam kontrol sahibi olur. Bu riski ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in, `sudo` yetkisine sahip standart bir kullan\u0131c\u0131 olu\u015fturduktan sonra root kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n SSH \u00fczerinden giri\u015fini tamamen engellemek en iyi pratiktir. Yine `\/etc\/ssh\/sshd_config` dosyas\u0131 i\u00e7inde `PermitRootLogin yes` sat\u0131r\u0131n\u0131 `PermitRootLogin no` olarak de\u011fi\u015ftirmek ve servisi yeniden ba\u015flatmak bu \u00f6nlemi almak i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Parola-Tabanli-Giris-Yerine-SSH-Anahtar-Key-Based-Kimlik-Dogrulamasi-Kurulumu\"><\/span>Parola Tabanl\u0131 Giri\u015f Yerine SSH Anahtar (Key-Based) Kimlik Do\u011frulamas\u0131 Kurulumu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Parolalar, kaba kuvvet sald\u0131r\u0131lar\u0131yla k\u0131r\u0131labilir veya \u00e7al\u0131nabilir. \u00c7ok daha g\u00fcvenli bir y\u00f6ntem olan SSH anahtar tabanl\u0131 kimlik do\u011frulamas\u0131, parola kullan\u0131m\u0131n\u0131 tamamen ortadan kald\u0131r\u0131r. Bu y\u00f6ntemde, birbiriyle matematiksel olarak ili\u015fkili bir genel (public) ve bir \u00f6zel (private) anahtar \u00e7ifti kullan\u0131l\u0131r. \u00d6zel anahtar sadece sizin bilgisayar\u0131n\u0131zda kal\u0131r ve bir parola gibi korunurken, genel anahtar sunucuya y\u00fcklenir. Ba\u011flant\u0131 s\u0131ras\u0131nda bu iki anahtar birbiriyle e\u015fle\u015fti\u011finde oturum a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>\u0130stemci (Client) Taraf\u0131nda SSH Anahtar \u00c7ifti Olu\u015fturma<\/h4>\n<p>\u0130lk ad\u0131m, kendi yerel bilgisayar\u0131n\u0131zda (istemci) bir SSH anahtar \u00e7ifti olu\u015fturmakt\u0131r. Bu i\u015flem genellikle `ssh-keygen` komutu kullan\u0131larak yap\u0131l\u0131r. Komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, anahtarlar\u0131n nereye kaydedilece\u011fi ve \u00f6zel anahtar\u0131 korumak i\u00e7in bir parola (passphrase) belirlemeniz istenir. Bu ek parola, \u00f6zel anahtar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 durumunda bile ek bir g\u00fcvenlik katman\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h4>Genel Anahtar\u0131n (Public Key) Sunucuya Kopyalanmas\u0131<\/h4>\n<p>Olu\u015fturulan anahtar \u00e7iftinden genel olan\u0131 (`.pub` uzant\u0131l\u0131 dosya), sunucudaki ilgili kullan\u0131c\u0131n\u0131n ev dizininde bulunan `~\/.ssh\/authorized_keys` dosyas\u0131na eklenmelidir. Bu i\u015flemi manuel olarak yapmak yerine `ssh-copy-id kullaniciadi@SUNUCU_IP_ADRESI` komutunu kullanmak en kolay ve hatas\u0131z y\u00f6ntemdir. Bu komut, yerel makinenizdeki genel anahtar\u0131 otomatik olarak sunucuya kopyalar ve do\u011fru dosya izinlerini ayarlar.<\/p>\n<h4>SSH Yap\u0131land\u0131rma Dosyas\u0131nda Parola ile Giri\u015fi Devre D\u0131\u015f\u0131 B\u0131rakma<\/h4>\n<p>SSH anahtar\u0131n\u0131z\u0131 sunucuya kopyalay\u0131p anahtar ile ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde giri\u015f yapabildi\u011finizden emin olduktan sonraki son ad\u0131m, parola ile giri\u015fi tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmakt\u0131r. Bu, sunucunuzu parola tabanl\u0131 t\u00fcm sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 tamamen korur. `\/etc\/ssh\/sshd_config` dosyas\u0131nda `PasswordAuthentication yes` sat\u0131r\u0131n\u0131 `PasswordAuthentication no` olarak de\u011fi\u015ftirip SSH servisini yeniden ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, art\u0131k sunucunuza sadece SSH anahtar\u0131na sahip olanlar giri\u015f yapabilir.<\/p>\n<div class=\"karsilastirma\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u00d6zellik<\/th>\n<th>Parola Tabanl\u0131 Kimlik Do\u011frulama<\/th>\n<th>SSH Anahtar Tabanl\u0131 Kimlik Do\u011frulama<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>G\u00fcvenlik Seviyesi<\/strong><\/td>\n<td>D\u00fc\u015f\u00fck (Brute-force sald\u0131r\u0131lar\u0131na a\u00e7\u0131k)<\/td>\n<td>\u00c7ok Y\u00fcksek (K\u0131r\u0131lmas\u0131 neredeyse imkans\u0131z)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Kullan\u0131m Kolayl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/td>\n<td>Kolay (Sadece parola hat\u0131rlan\u0131r)<\/td>\n<td>\u0130lk kurulum gerektirir, sonras\u0131nda daha kolay<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Sald\u0131r\u0131 Y\u00fczeyi<\/strong><\/td>\n<td>Geni\u015f (Her parola denemesi bir risktir)<\/td>\n<td>\u00c7ok Dar (Sadece \u00f6zel anahtar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Otomasyon<\/strong><\/td>\n<td>Script&#8217;lerde parola if\u015fas\u0131 riski ta\u015f\u0131r<\/td>\n<td>G\u00fcvenli otomasyon ve script i\u015flemleri i\u00e7in idealdir<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bosta-Kalan-SSH-Oturumlari-Icin-Zaman-Asimi-Ayarlama\"><\/span>Bo\u015fta Kalan SSH Oturumlar\u0131 \u0130\u00e7in Zaman A\u015f\u0131m\u0131 Ayarlama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Aktif olmayan veya unutulmu\u015f SSH oturumlar\u0131, bir g\u00fcvenlik riski olu\u015fturabilir. E\u011fer birisi fiziksel olarak bilgisayar\u0131n\u0131za eri\u015fim sa\u011flarsa, a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f bu oturum \u00fczerinden sunucunuza s\u0131zabilir. Bu riski azaltmak i\u00e7in, belirli bir s\u00fcre boyunca i\u015flem yap\u0131lmayan SSH ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n otomatik olarak sonland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak iyi bir pratiktir. `\/etc\/ssh\/sshd_config` dosyas\u0131na `ClientAliveInterval 300` ve `ClientAliveCountMax 2` gibi sat\u0131rlar ekleyerek, sunucunun istemciye her 300 saniyede (5 dakika) bir sinyal g\u00f6ndermesini ve 2 denemeden sonra yan\u0131t alamazsa ba\u011flant\u0131y\u0131 koparmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sistem-Guncelleme-ve-Paket-Yonetimi\"><\/span>Sistem G\u00fcncelleme ve Paket Y\u00f6netimi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Bir sunucunun g\u00fcvenli\u011fi ve stabilitesi, \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n g\u00fcncelli\u011fi ile do\u011frudan ili\u015fkilidir. Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n eski s\u00fcr\u00fcmleri, zamanla ke\u015ffedilen ve sald\u0131rganlar taraf\u0131ndan istismar edilebilecek g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 bar\u0131nd\u0131rabilir. Bu nedenle, sunucuyu kurduktan hemen sonra ve d\u00fczenli aral\u0131klarla sistem genelinde bir g\u00fcncelleme yapmak, en temel bak\u0131m g\u00f6revlerinden biridir. Bu s\u00fcre\u00e7, paket listelerini tazelemek, mevcut paketleri y\u00fckseltmek ve art\u0131k ihtiya\u00e7 duyulmayan bile\u015fenleri temizlemeyi i\u00e7erir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Paket-Listelerini-Guncelleme-apt-update-yum-check-update\"><\/span>Paket Listelerini G\u00fcncelleme (apt update \/ yum check-update)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Paket y\u00fckseltme i\u015flemine ba\u015flamadan \u00f6nce, sisteminizin paket y\u00f6neticisinin mevcut yaz\u0131l\u0131m depolar\u0131ndaki (repository) paket listelerini g\u00fcncellemesi gerekir. Bu i\u015flem, sisteminize hangi paketlerin yeni s\u00fcr\u00fcmlerinin y\u00fcklenebilece\u011fi bilgisini sa\u011flar. Debian ve Ubuntu gibi `apt` paket y\u00f6neticisini kullanan sistemlerde bu i\u015flem `sudo apt update` komutuyla yap\u0131l\u0131r. CentOS ve RHEL gibi `yum` veya `dnf` kullanan sistemlerde ise `sudo yum check-update` komutu benzer bir i\u015flevi g\u00f6rerek g\u00fcncellenebilecek paketlerin bir listesini sunar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mevcut-Tum-Paketleri-En-Son-Surumlerine-Yukseltme-apt-upgrade-yum-upgrade\"><\/span>Mevcut T\u00fcm Paketleri En Son S\u00fcr\u00fcmlerine Y\u00fckseltme (apt upgrade \/ yum upgrade)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Paket listeleri g\u00fcncellendikten sonra, sistemdeki t\u00fcm kurulu paketleri en son kararl\u0131 s\u00fcr\u00fcmlerine y\u00fckseltme zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Bu i\u015flem, g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131, hata d\u00fczeltmelerini ve bazen de yeni \u00f6zellikleri sisteme dahil eder. Debian\/Ubuntu tabanl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131mlarda `sudo apt upgrade -y` komutu, t\u00fcm g\u00fcncel paketleri otomatik onay ile kurar. Red Hat tabanl\u0131 sistemlerde ise `sudo yum upgrade -y` veya `sudo dnf upgrade -y` komutlar\u0131 ayn\u0131 i\u015flevi yerine getirir. Bu, sunucunuzu bilinen zafiyetlere kar\u015f\u0131 koruman\u0131n en etkili yollar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<div class=\"karsilastirma\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Komut<\/th>\n<th>Debian \/ Ubuntu (apt)<\/th>\n<th>CentOS \/ RHEL (yum\/dnf)<\/th>\n<th>A\u00e7\u0131klama<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Paket Listesini G\u00fcncelle<\/strong><\/td>\n<td><code>sudo apt update<\/code><\/td>\n<td><code>sudo yum check-update<\/code><\/td>\n<td>Yaz\u0131l\u0131m depolar\u0131ndaki paket bilgilerini yeniler.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Paketleri Y\u00fckselt<\/strong><\/td>\n<td><code>sudo apt upgrade<\/code><\/td>\n<td><code>sudo yum upgrade<\/code><\/td>\n<td>Kurulu t\u00fcm paketleri en son s\u00fcr\u00fcmlerine g\u00fcnceller.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Paket Kur<\/strong><\/td>\n<td><code>sudo apt install paket_adi<\/code><\/td>\n<td><code>sudo yum install paket_adi<\/code><\/td>\n<td>Yeni bir yaz\u0131l\u0131m paketi kurar.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Paket Kald\u0131r<\/strong><\/td>\n<td><code>sudo apt remove paket_adi<\/code><\/td>\n<td><code>sudo yum remove paket_adi<\/code><\/td>\n<td>Bir yaz\u0131l\u0131m paketini sistemden kald\u0131r\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Gereksizleri Temizle<\/strong><\/td>\n<td><code>sudo apt autoremove<\/code><\/td>\n<td><code>sudo yum autoremove<\/code><\/td>\n<td>Art\u0131k ihtiya\u00e7 duyulmayan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 temizler.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gereksiz-Paketlerin-ve-Servislerin-Sistemden-Kaldirilmasi\"><\/span>Gereksiz Paketlerin ve Servislerin Sistemden Kald\u0131r\u0131lmas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Varsay\u0131lan sunucu imajlar\u0131, ihtiyac\u0131n\u0131z olmayabilecek baz\u0131 paketler ve servisler ile birlikte gelebilir. Sistemde \u00e7al\u0131\u015fan her ek servis, potansiyel bir sald\u0131r\u0131 y\u00fczeyi olu\u015fturur ve sistem kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketir. Bu nedenle, sunucunun amac\u0131na hizmet etmeyen t\u00fcm gereksiz yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ve servisleri belirleyip kald\u0131rmak \u00f6nemlidir. `sudo apt autoremove` veya `sudo yum autoremove` komutlar\u0131, bir paket kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k ba\u015fka hi\u00e7bir paketin ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 temizleyerek i\u015fe ba\u015flayabilir. Ayr\u0131ca, `systemctl list-units &#8211;type=service` gibi komutlarla aktif servisleri listeleyip, gereksiz olanlar\u0131 `systemctl stop` ve `systemctl disable` komutlar\u0131yla durdurup devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Guvenlik-Duvari-Firewall-Konfigurasyonu\"><\/span>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 (Firewall) Konfig\u00fcrasyonu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Sunucunuzu internete ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z andan itibaren, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen otomatik taramalara ve potansiyel sald\u0131r\u0131 giri\u015fimlerine maruz kal\u0131r. Bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/firewall-nedir-ne-ise-yarar\/\" target=\"_blank\">g\u00fcvenlik duvar\u0131 (firewall)<\/a>, sunucunuza gelen ve sunucunuzdan giden a\u011f trafi\u011fini belirli kurallara g\u00f6re kontrol eden bir savunma mekanizmas\u0131d\u0131r. \u0130zin verilmeyen ba\u011flant\u0131 isteklerini engelleyerek, yaln\u0131zca belirledi\u011finiz servislere eri\u015fime izin verir. D\u00fczg\u00fcn yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00fcvenlik duvar\u0131, yetkisiz eri\u015fim giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 en etkili korumalardan biridir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Guvenlik-Duvari-Nedir-ve-Neden-Gerekli\"><\/span>G\u00fcvenlik Duvar\u0131 Nedir ve Neden Gerekli?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik duvar\u0131, bir a\u011f g\u00fcvenlik sistemidir ve \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f g\u00fcvenlik kurallar\u0131na dayanarak a\u011f trafi\u011fini izler ve kontrol eder. Sunucunuzda \u00e7al\u0131\u015fan her servis (web sunucusu, veritaban\u0131, e-posta sunucusu vb.) belirli bir a\u011f portunu dinler. G\u00fcvenlik duvar\u0131, bu portlara kimlerin eri\u015febilece\u011fini y\u00f6netir. \u00d6rne\u011fin, bir web sunucusunun 80 (HTTP) ve 443 (HTTPS) portlar\u0131na herkesin eri\u015febilmesi gerekirken, veritaban\u0131 sunucusunun portuna sadece belirli IP adreslerinin veya hatta sadece sunucunun kendisinin (localhost) eri\u015fmesi gerekebilir. G\u00fcvenlik duvar\u0131 bu ayr\u0131m\u0131 yaparak sald\u0131r\u0131 y\u00fczeyini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daralt\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"UFW-Uncomplicated-Firewall-Kurulumu-ve-Etkinlestirilmesi\"><\/span>UFW (Uncomplicated Firewall) Kurulumu ve Etkinle\u015ftirilmesi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Linux sistemlerde g\u00fcvenlik duvar\u0131 yap\u0131land\u0131rmas\u0131 i\u00e7in `iptables` gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc ama karma\u015f\u0131k ara\u00e7lar bulunur. Ancak, \u00f6zellikle yeni ba\u015flayanlar i\u00e7in UFW (Uncomplicated Firewall), `iptables` i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 dostu bir aray\u00fcz sunar. Ubuntu da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131nda genellikle \u00f6nceden y\u00fcklenmi\u015f olarak gelir. E\u011fer y\u00fckl\u00fc de\u011filse, `sudo apt install ufw` komutuyla kolayca kurulabilir. Kurulumdan sonra, `sudo ufw enable` komutuyla g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirebilirsiniz. Ancak bu komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmadan \u00f6nce, mevcut SSH ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131n kesilmemesi i\u00e7in SSH portuna izin veren bir kural ekledi\u011finizden kesinlikle emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Temel-Servisler-Icin-Kurallarin-Tanimlanmasi\"><\/span>Temel Servisler \u0130\u00e7in Kurallar\u0131n Tan\u0131mlanmas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirmeden \u00f6nce, sunucunuza eri\u015fim i\u00e7in gerekli olan temel servislere izin veren kurallar\u0131 tan\u0131mlaman\u0131z gerekir. Aksi takdirde, g\u00fcvenlik duvar\u0131 etkinle\u015fti\u011fi anda sunucuyla olan ba\u011flant\u0131n\u0131z dahil t\u00fcm ba\u011flant\u0131lar engellenebilir ve sunucunuza eri\u015fiminizi kaybedebilirsiniz.<\/p>\n<h4>Yeni SSH Portuna \u0130zin Verme<\/h4>\n<p>Bu en kritik ad\u0131md\u0131r. E\u011fer SSH portunu varsay\u0131lan 22&#8217;den farkl\u0131 bir porta (\u00f6rne\u011fin 2255) de\u011fi\u015ftirdiyseniz, bu yeni porta mutlaka izin vermelisiniz. `sudo ufw allow 2255\/tcp` komutu, 2255 numaral\u0131 TCP portuna gelen t\u00fcm ba\u011flant\u0131lara izin verir. E\u011fer varsay\u0131lan portu kullan\u0131yorsan\u0131z `sudo ufw allow ssh` veya `sudo ufw allow 22\/tcp` komutunu kullanabilirsiniz.<\/p>\n<h4>HTTP ve HTTPS Trafi\u011fine \u0130zin Verme<\/h4>\n<p>E\u011fer sunucunuz bir web sitesi bar\u0131nd\u0131racaksa, standart web trafi\u011fine izin vermeniz gerekir. UFW, yayg\u0131n servisler i\u00e7in \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f kurallara sahiptir. `sudo ufw allow http` komutu 80 numaral\u0131 porta, `sudo ufw allow https` komutu ise 443 numaral\u0131 porta izin verir. Bu sayede ziyaret\u00e7iler web sitenize eri\u015febilir.<\/p>\n<h4>Di\u011fer Gerekli Servis Portlar\u0131na \u0130zin Verme<\/h4>\n<p>Sunucunuzda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z di\u011fer uygulamalar i\u00e7in de port izinleri tan\u0131mlaman\u0131z gerekebilir. \u00d6rne\u011fin, bir e-posta sunucusu i\u00e7in SMTP (25, 587), IMAP (143, 993) gibi portlara veya bir FTP sunucusu i\u00e7in 21 numaral\u0131 porta izin vermeniz gerekebilir. Bu kurallar\u0131 `sudo ufw allow PORT_NUMARASI\/tcp` \u015feklinde, ihtiyac\u0131n\u0131za g\u00f6re tan\u0131mlayabilirsiniz.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Varsayilan-Gelen-Incoming-Trafigi-Engelleme-Politikasi\"><\/span>Varsay\u0131lan Gelen (Incoming) Trafi\u011fi Engelleme Politikas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik duvar\u0131 yap\u0131land\u0131rmas\u0131nda en iyi pratik, &#8220;varsay\u0131lan olarak reddet&#8221; (default deny) politikas\u0131d\u0131r. Bu, a\u00e7\u0131k\u00e7a izin verilmemi\u015f t\u00fcm gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131n otomatik olarak engellenmesi anlam\u0131na gelir. `sudo ufw default deny incoming` komutu bu politikay\u0131 ayarlar. Giden trafik i\u00e7in ise genellikle varsay\u0131lan olarak izin verilir (`sudo ufw default allow outgoing`), b\u00f6ylece sunucunuz d\u0131\u015f d\u00fcnyaya (\u00f6rne\u011fin yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemeleri i\u00e7in) eri\u015febilir. Bu yap\u0131land\u0131rma, sadece sizin belirledi\u011finiz kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu g\u00fcvenli bir kale olu\u015fturur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucu-Zaman-Dilimi-ve-Zaman-Senkronizasyonu-Ayarlari\"><\/span>Sunucu Zaman Dilimi ve Zaman Senkronizasyonu Ayarlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Sunucularda do\u011fru zaman ayar\u0131, genellikle g\u00f6z ard\u0131 edilen ancak kritik \u00f6neme sahip bir yap\u0131land\u0131rma ad\u0131m\u0131d\u0131r. Log (kay\u0131t) dosyalar\u0131n\u0131n do\u011fru zaman damgalar\u0131yla tutulmas\u0131, zamanlanm\u0131\u015f g\u00f6revlerin (cron jobs) do\u011fru zamanda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve uygulamalar aras\u0131 ileti\u015fimin sorunsuz olmas\u0131 i\u00e7in sunucunun saatinin ve zaman diliminin do\u011fru ayarlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca, loglar\u0131 incelerken bir g\u00fcvenlik olay\u0131n\u0131n ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini anlamak i\u00e7in do\u011fru zaman damgalar\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucunun-Dogru-Zaman-Dilimine-Timezone-Ayarlanmasi\"><\/span>Sunucunun Do\u011fru Zaman Dilimine (Timezone) Ayarlanmas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucular genellikle varsay\u0131lan olarak UTC (Coordinated Universal Time) zaman dilimine ayarlanm\u0131\u015f olarak gelir. Ancak, sunucunuzun ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n bulundu\u011fu co\u011frafi konuma veya hedef kitlenize uygun bir zaman dilimi ayarlamak, log takibini ve y\u00f6netimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Linux sistemlerde zaman dilimini ayarlamak olduk\u00e7a basittir. `timedatectl list-timezones` komutu ile mevcut t\u00fcm zaman dilimlerini listeleyebilir ve ard\u0131ndan `sudo timedatectl set-timezone Europe\/Istanbul` gibi bir komutla sunucunuzun zaman dilimini istedi\u011finiz b\u00f6lgeye ayarlayabilirsiniz. `timedatectl` komutunu parametresiz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak ayar\u0131n do\u011frulu\u011funu kontrol edebilirsiniz.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"NTP-Network-Time-Protocol-Kullanarak-Zaman-Senkronizasyonunun-Otomatiklestirilmesi\"><\/span>NTP (Network Time Protocol) Kullanarak Zaman Senkronizasyonunun Otomatikle\u015ftirilmesi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucunun sistem saatini bir kez ayarlamak yeterli de\u011fildir; donan\u0131m saatlerindeki k\u00fc\u00e7\u00fck sapmalar zamanla birikerek saatin yanl\u0131\u015f gitmesine neden olabilir. Bu durumu \u00f6nlemek i\u00e7in NTP (A\u011f Zaman Protokol\u00fc) kullan\u0131l\u0131r. NTP, sunucunuzun saatini d\u00fczenli olarak internet \u00fczerindeki ultra hassas atomik saat sunucular\u0131yla senkronize ederek do\u011fru kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Modern Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, `systemd-timesyncd` veya `chrony` gibi servisler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla NTP senkronizasyonunu otomatik olarak y\u00f6netir. `timedatectl status` komutunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda &#8220;NTP service: active&#8221; veya &#8220;System clock synchronized: yes&#8221; gibi bir \u00e7\u0131kt\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, zaman senkronizasyonu zaten \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor demektir. Aksi takdirde, `sudo timedatectl set-ntp true` komutuyla bu \u00f6zelli\u011fi etkinle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gelismis-Guvenlik-ve-Otomasyon-Araclari\"><\/span>Geli\u015fmi\u015f G\u00fcvenlik ve Otomasyon Ara\u00e7lar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Temel g\u00fcvenlik ad\u0131mlar\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra, sunucunuzu daha proaktif bir \u015fekilde korumak ve y\u00f6netimini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in baz\u0131 geli\u015fmi\u015f ara\u00e7lar\u0131 ve yap\u0131land\u0131rmalar\u0131 devreye alabilirsiniz. Bu ara\u00e7lar, \u00f6zellikle <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/brute-force-saldirilarini-onlemek-icin-en-etkili-yontemler-ve-eklentiler\/\" target=\"_blank\">kaba kuvvet (brute-force) sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/a> gibi otomatik tehditlere kar\u015f\u0131 savunman\u0131z\u0131 otomatikle\u015ftirir ve sunucunuzun a\u011f \u00fczerindeki kimli\u011fini do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131mlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur. Bu ad\u0131mlar, sunucu y\u00f6netiminde verimlili\u011fi art\u0131r\u0131rken g\u00fcvenlik seviyesini de bir \u00fcst noktaya ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Fail2Ban-ile-Kaba-Kuvvet-Brute-Force-Saldirilarina-Karsi-Otomatik-Koruma\"><\/span>Fail2Ban ile Kaba Kuvvet (Brute-Force) Sald\u0131r\u0131lar\u0131na Kar\u015f\u0131 Otomatik Koruma<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Fail2Ban, sunucunuzun log dosyalar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak izleyen ve \u015f\u00fcpheli aktiviteleri (\u00f6rne\u011fin, \u00e7ok say\u0131da hatal\u0131 parola denemesi) tespit etti\u011finde bu aktivitelerin geldi\u011fi IP adresini otomatik olarak g\u00fcvenlik duvar\u0131 \u00fczerinden engelleyen bir izinsiz giri\u015f \u00f6nleme sistemidir. Bu ara\u00e7, SSH, FTP, SMTP gibi servislere y\u00f6nelik kaba kuvvet sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in son derece etkilidir.<\/p>\n<h4>Fail2Ban Kurulumu ve Temel Yap\u0131land\u0131rmas\u0131<\/h4>\n<p>Fail2Ban, \u00e7o\u011fu Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n standart paket depolar\u0131nda mevcuttur. `sudo apt install fail2ban` veya `sudo yum install fail2ban` komutlar\u0131yla kolayca kurulabilir. Kurulumdan sonra, yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131 olan `\/etc\/fail2ban\/jail.conf` dosyas\u0131n\u0131 do\u011frudan d\u00fczenlemek yerine, bu dosyan\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 `jail.local` ad\u0131yla olu\u015fturmak (`sudo cp \/etc\/fail2ban\/jail.conf \/etc\/fail2ban\/jail.local`) en iyi pratiktir. Bu sayede, Fail2Ban g\u00fcncellendi\u011finde kendi \u00f6zel ayarlar\u0131n\u0131z kaybolmaz. `jail.local` dosyas\u0131 i\u00e7inde, engelleme s\u00fcresi (`bantime`), deneme say\u0131s\u0131 (`maxretry`) ve denemelerin yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman aral\u0131\u011f\u0131 (`findtime`) gibi genel ayarlar\u0131 \u00f6zelle\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n<h4>SSH Servisi \u0130\u00e7in Koruma Kural\u0131 (Jail) Olu\u015fturma<\/h4>\n<p>Fail2Ban, &#8220;jail&#8221; (hapishane) olarak adland\u0131r\u0131lan kurallar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla servisleri korur. SSH servisi i\u00e7in koruma genellikle varsay\u0131lan olarak etkindir. `jail.local` dosyan\u0131zda `[sshd]` b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bularak bu korumay\u0131 aktif hale getirebilir ve \u00f6zelle\u015ftirebilirsiniz. Bu b\u00f6l\u00fcmde `enabled = true` sat\u0131r\u0131n\u0131n bulundu\u011fundan emin olmal\u0131s\u0131n\u0131z. E\u011fer SSH portunu varsay\u0131lan 22&#8217;den farkl\u0131 bir porta de\u011fi\u015ftirdiyseniz, `port = ssh` sat\u0131r\u0131n\u0131 `port = YENI_PORT_NUMARASI` olarak g\u00fcncellemeniz gerekir. Yap\u0131land\u0131rmay\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra `sudo systemctl restart fail2ban` komutuyla servisi yeniden ba\u015flatarak ayarlar\u0131 aktif hale getirebilirsiniz. `sudo fail2ban-client status sshd` komutu ile de SSH korumas\u0131n\u0131n durumunu ve engellenen IP adreslerini g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucu-Hostname-Ana-Makine-Adi-Ayarlama\"><\/span>Sunucu Hostname (Ana Makine Ad\u0131) Ayarlama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Hostname, sunucunuzun a\u011f \u00fczerindeki kimli\u011fidir ve genellikle `sunucu1.example.com` gibi tam nitelikli bir alan ad\u0131 (FQDN) format\u0131nda ayarlan\u0131r. Do\u011fru bir hostname ayarlamak, sunucunun kendini a\u011fda do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131tmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve baz\u0131 uygulamalar\u0131n (\u00f6rne\u011fin, e-posta sunucular\u0131) d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereklidir. Ayr\u0131ca log dosyalar\u0131nda ve sistem mesajlar\u0131nda sunucuyu tan\u0131mlamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. `hostnamectl` komutu, hostname&#8217;i g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek ve ayarlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. `sudo hostnamectl set-hostname sunucu1.example.com` komutu ile sunucunuzun ana makine ad\u0131n\u0131 kal\u0131c\u0131 olarak ayarlayabilirsiniz.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Guvenli-ve-Performansli-Bir-VPS-Deneyimi-Icin-Neden-IHS-Telekomu-Tercih-Etmelisiniz\"><\/span>G\u00fcvenli ve Performansl\u0131 Bir VPS Deneyimi \u0130\u00e7in Neden \u0130HS Telekom&#8217;u Tercih Etmelisiniz?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Yeni bir VPS sunucusu kurarken at\u0131lan her ad\u0131m, projenizin gelecekteki ba\u015far\u0131s\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in bir yat\u0131r\u0131md\u0131r. Ancak bu ad\u0131mlar\u0131n \u00fczerine in\u015fa edilece\u011fi temelin, yani <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/hosting-firmasi-secerken-dikkat-edilmesi-gerekenler\/\" target=\"_blank\">hosting<\/a> sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kalitesi de en az yap\u0131lan ayarlar kadar \u00f6nemlidir. \u0130HS Telekom, T\u00fcrkiye&#8217;nin en iyi VPS sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olarak, projelerinizi g\u00fcvenle hayata ge\u00e7irebilece\u011finiz \u00fcst\u00fcn bir altyap\u0131 ve hizmet kalitesi sunar. \u0130\u015fte bu y\u00fczden bir sonraki projenizde \u0130HS Telekom&#8217;u tercih etmelisiniz:<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yuksek-Performansli-ve-Guvenilir-Altyapi\"><\/span>Y\u00fcksek Performansl\u0131 ve G\u00fcvenilir Altyap\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130HS Telekom, en son teknolojiye sahip donan\u0131mlar ve %100 NVMe SSD depolama altyap\u0131s\u0131 ile VPS hizmeti sunar. Bu, web sitelerinizin ve uygulamalar\u0131n\u0131z\u0131n \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, veritaban\u0131 sorgular\u0131n\u0131n an\u0131nda yan\u0131t vermesini ve genel kullan\u0131c\u0131 deneyiminin en \u00fcst seviyede olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Y\u00fcksek uptime oranlar\u0131 ile projelerinizin kesintisiz bir \u015fekilde yay\u0131nda kalaca\u011f\u0131n\u0131 bilmenin rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fars\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"724-Uzman-Teknik-Destek\"><\/span>7\/24 Uzman Teknik Destek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Sunucu y\u00f6netimi karma\u015f\u0131k olabilir ve her an beklenmedik bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. \u0130HS Telekom&#8217;un 7\/24 hizmet veren uzman teknik destek ekibi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z herhangi bir sorunda veya akl\u0131n\u0131za tak\u0131lan bir soruda size an\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in haz\u0131rd\u0131r. Sadece bir bilet uzakl\u0131\u011f\u0131nda olan bu profesyonel destek, i\u015flerinize odaklanman\u0131z\u0131 ve teknik detaylarla zaman kaybetmemenizi sa\u011flar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Esnek-ve-Olceklenebilir-VPS-Paketleri\"><\/span>Esnek ve \u00d6l\u00e7eklenebilir VPS Paketleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130\u015fletmeniz veya projeniz b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e kaynak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z da artacakt\u0131r. \u0130HS Telekom, projenizin her a\u015famas\u0131na uygun esnek ve kolayca \u00f6l\u00e7eklenebilir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/en-iyi-fiyat-performans-vps-sunucusu-nasil-secilir\/\" target=\"_blank\">VPS paketleri<\/a> sunar. \u0130htiya\u00e7 duydu\u011funuz anda CPU, RAM veya disk alan\u0131n\u0131z\u0131 sadece birka\u00e7 t\u0131kla, kesinti ya\u015famadan art\u0131rabilirsiniz. Bu esneklik, b\u00fct\u00e7enizi verimli kullanman\u0131z\u0131 ve kaynaklar\u0131 tam olarak ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011fu kadar \u00f6demenizi sa\u011flar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gelismis-Guvenlik-Cozumleri-ve-DDoS-Korumasi\"><\/span>Geli\u015fmi\u015f G\u00fcvenlik \u00c7\u00f6z\u00fcmleri ve DDoS Korumas\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>G\u00fcvenlik, \u0130HS Telekom i\u00e7in en \u00f6ncelikli konudur. Sunulan t\u00fcm VPS hizmetleri, altyap\u0131 seviyesinde geli\u015fmi\u015f g\u00fcvenlik duvarlar\u0131 ve \u00fccretsiz <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/ddos-korumali-hosting-nedir-ve-kimler-icin-gereklidir\/\" target=\"_blank\">DDoS korumas\u0131<\/a> ile donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, sunucunuzun k\u00f6t\u00fc niyetli sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 daha ilk andan itibaren korunmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Sunucunuzu siz sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131rken, \u0130HS Telekom da altyap\u0131y\u0131 sizin i\u00e7in g\u00fcvende tutar ve dijital varl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni bir Linux Sanal \u00d6zel Sunucu (VPS) kurmak, dijital d\u00fcnyada kendi alan\u0131n\u0131z\u0131 olu\u015fturman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Ancak, bu bo\u015f tuvali g\u00fcvenli, verimli ve&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16344,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[414],"tags":[],"class_list":["post-16343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sunucu"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16345,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16343\/revisions\/16345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}