<\/span><\/h3>\nSunucu, kimli\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in SSL sertifikas\u0131n\u0131 istemciye g\u00f6nderir. Bu sertifika, alan ad\u0131n\u0131, sahibi olan \u015firketi, sertifikay\u0131 veren Sertifika Otoritesini (CA) ve en \u00f6nemlisi sunucunun a\u00e7\u0131k anahtar\u0131n\u0131 (public key)<\/b> i\u00e7erir. \u0130stemci, bu sertifikan\u0131n g\u00fcvenilir bir CA taraf\u0131ndan imzalan\u0131p imzalanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ge\u00e7erlilik s\u00fcresinin dolup dolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eder. Ard\u0131ndan, se\u00e7ilen \u015fifreleme paketine ba\u011fl\u0131 olarak, sunucu anahtar de\u011fi\u015fimi i\u00e7in gerekli ek bilgileri (Server Key Exchange mesaj\u0131) g\u00f6nderebilir ve son olarak “Server Hello Done” mesaj\u0131 ile bu a\u015famay\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<\/span>Ad\u0131m 4: \u0130stemci Anahtar De\u011fi\u015fimi ve Sertifika Do\u011frulama (Client Key Exchange & Certificate Verify)<\/span><\/h3>\n\u0130stemci, sunucunun sertifikas\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131ktan sonra, g\u00fcvenli oturum anahtar\u0131n\u0131 olu\u015fturman\u0131n son ad\u0131m\u0131na ge\u00e7er. \u0130stemci, “pre-master secret” ad\u0131 verilen bir ba\u015fka rastgele veri dizisi olu\u015fturur. Bu gizli veriyi, sunucunun sertifikas\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k anahtar<\/b> ile \u015fifreler ve “Client Key Exchange” mesaj\u0131yla sunucuya g\u00f6nderir. A\u00e7\u0131k anahtarla \u015fifrelenen bu mesaj\u0131 yaln\u0131zca, ilgili \u00f6zel anahtara (private key)<\/b> sahip olan sunucu \u00e7\u00f6zebilir. Bu, “pre-master secret”\u0131n a\u011f \u00fczerinde g\u00fcvenli bir \u015fekilde iletilmesini sa\u011flar. Sunucu, bu \u015fifreli mesaj\u0131 kendi \u00f6zel anahtar\u0131yla \u00e7\u00f6zer ve “pre-master secret”\u0131 elde eder. Art\u0131k hem istemci hem de sunucu, ayn\u0131 \u00fc\u00e7 veriye sahiptir: istemcinin rastgele say\u0131s\u0131, sunucunun rastgele say\u0131s\u0131 ve pre-master secret. Bu \u00fc\u00e7 veriyi kullanarak her iki taraf da birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ayn\u0131 oturum anahtar\u0131n\u0131 (session key)<\/b> hesaplar.<\/p>\n<\/span>Ad\u0131m 5: \u015eifreleme Ba\u015flatma ve “Finished” Mesajlar\u0131 (Change Cipher Spec & Finished)<\/span><\/h3>\nOturum anahtar\u0131 olu\u015fturulduktan sonra, her iki taraf da art\u0131k \u015fifreli ileti\u015fime ge\u00e7meye haz\u0131rd\u0131r. \u0130stemci, “Change Cipher Spec” mesaj\u0131n\u0131 g\u00f6ndererek bundan sonraki t\u00fcm ileti\u015fimin olu\u015fturulan oturum anahtar\u0131yla \u015fifrelenece\u011fini bildirir. Hemen ard\u0131ndan, \u015fimdiye kadarki t\u00fcm el s\u0131k\u0131\u015fma mesajlar\u0131n\u0131n bir \u00f6zetini i\u00e7eren ve yeni oturum anahtar\u0131yla \u015fifrelenmi\u015f bir “Finished” mesaj\u0131 yollar. Sunucu da ayn\u0131 \u015fekilde “Change Cipher Spec” ve \u015fifrelenmi\u015f “Finished” mesajlar\u0131n\u0131 g\u00f6nderir. Her iki taraf da kar\u015f\u0131dan gelen “Finished” mesaj\u0131n\u0131n \u015fifresini ba\u015far\u0131yla \u00e7\u00f6zebilirse, bu el s\u0131k\u0131\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu ve her iki taraf\u0131n da do\u011fru oturum anahtar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu anlam\u0131na gelir. Bu noktadan sonra, uygulama verileri (ziyaret etti\u011finiz web sitesinin i\u00e7eri\u011fi) g\u00fcvenli bir \u015fekilde akmaya ba\u015flar.<\/p>\n
<\/span>Handshake S\u00fcrecini M\u00fcmk\u00fcn K\u0131lan Teknolojiler<\/span><\/h2>\nSSL Handshake’in sorunsuz bir \u015fekilde i\u015flemesi, birbiriyle uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan birka\u00e7 temel kriptografik teknolojiye dayan\u0131r. Bu teknolojiler, kimlik do\u011frulamadan g\u00fcvenli anahtar de\u011fi\u015fimine kadar s\u00fcrecin her a\u015famas\u0131nda kritik roller \u00fcstlenir. SSL sertifikalar\u0131, asimetrik ve simetrik \u015fifreleme ile \u015fifreleme paketleri, bu karma\u015f\u0131k dijital anla\u015fman\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
<\/span>SSL Sertifikas\u0131 Nedir ve Hangi Bilgileri \u0130\u00e7erir?<\/span><\/h3>\nSSL Sertifikas\u0131, bir web sitesinin kimli\u011fini do\u011frulayan ve \u015fifreli bir ba\u011flant\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan dijital bir belgedir. T\u0131pk\u0131 bir pasaport gibi, web sitesinin sahipli\u011fini ve g\u00fcvenilirli\u011fini kan\u0131tlar. G\u00fcvenilir bir Sertifika Otoritesi (CA) taraf\u0131ndan verilir ve a\u015fa\u011f\u0131daki temel bilgileri i\u00e7erir:<\/p>\n
\n- Alan Ad\u0131 (Common Name):<\/strong> Sertifikan\u0131n hangi web sitesi i\u00e7in verildi\u011fini belirtir.<\/li>\n
- Sertifika Sahibi:<\/strong> Sertifikan\u0131n ait oldu\u011fu kurulu\u015fun ad\u0131 ve bilgileri.<\/li>\n
- Sertifika Otoritesi (Issuer):<\/strong> Sertifikay\u0131 veren CA’n\u0131n bilgileri ve dijital imzas\u0131.<\/li>\n
- Ge\u00e7erlilik Tarihleri:<\/strong> Sertifikan\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f tarihleri.<\/li>\n
- A\u00e7\u0131k Anahtar (Public Key):<\/strong> Sunucunun, istemciden gelen “pre-master secret”\u0131 \u015fifrelemek i\u00e7in kullan\u0131lan anahtar\u0131.<\/li>\n
- Seri Numaras\u0131:<\/strong> Sertifika i\u00e7in benzersiz bir kimlik numaras\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n
Taray\u0131c\u0131n\u0131z bir web sitesine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, bu sertifikay\u0131 kontrol ederek do\u011fru siteyle konu\u015ftu\u011funuzdan ve sertifikan\u0131n g\u00fcvenilir bir kaynak taraf\u0131ndan onayland\u0131\u011f\u0131ndan emin olur.<\/p>\n
<\/span>Asimetrik \u015eifreleme (A\u00e7\u0131k Anahtar \u015eifrelemesi) Rol\u00fc<\/span><\/h3>\nAsimetrik \u015fifreleme, birbiriyle matematiksel olarak ba\u011flant\u0131l\u0131 ancak farkl\u0131 iki anahtar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u015fifreleme y\u00f6ntemidir: bir a\u00e7\u0131k anahtar (public key)<\/b> ve bir \u00f6zel anahtar (private key)<\/b>. A\u00e7\u0131k anahtar herkesle payla\u015f\u0131labilirken, \u00f6zel anahtar sadece sahibi taraf\u0131ndan bilinir ve gizli tutulur. A\u00e7\u0131k anahtarla \u015fifrelenen bir veri, yaln\u0131zca ona kar\u015f\u0131l\u0131k gelen \u00f6zel anahtarla \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. SSL Handshake s\u00fcrecinde asimetrik \u015fifrelemenin ana rol\u00fc, oturum anahtar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmesidir.<\/b> \u0130stemci, sunucunun SSL sertifikas\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k anahtar\u0131 kullanarak “pre-master secret”\u0131 \u015fifreler. Bu \u015fifreli mesaj, yaln\u0131zca sunucunun sahip oldu\u011fu \u00f6zel anahtar ile \u00e7\u00f6z\u00fclebildi\u011finden, a\u011fdaki herhangi birinin bu gizli bilgiyi ele ge\u00e7irmesi imkans\u0131z hale gelir.<\/p>\n<\/span>Simetrik \u015eifreleme ve Oturum Anahtar\u0131 (Session Key) Olu\u015fturma<\/span><\/h3>\nSimetrik \u015fifreleme, ayn\u0131 anahtar\u0131n hem \u015fifreleme hem de \u015fifre \u00e7\u00f6zme i\u015flemleri i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6ntemdir. Asimetrik \u015fifrelemeye g\u00f6re \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131d\u0131r ve bu nedenle b\u00fcy\u00fck miktarda verinin (web sitesinin i\u00e7eri\u011fi gibi) \u015fifrelenmesi i\u00e7in idealdir. SSL Handshake’in nihai amac\u0131, hem istemcinin hem de sunucunun \u00fczerinde anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ici bir oturum anahtar\u0131 (session key)<\/b> olu\u015fturmakt\u0131r. Bu anahtar, el s\u0131k\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde payla\u015f\u0131lan rastgele say\u0131lar ve “pre-master secret” kullan\u0131larak her iki taraf\u00e7a ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hesaplan\u0131r. El s\u0131k\u0131\u015fma tamamland\u0131ktan sonra, t\u00fcm veri al\u0131\u015fveri\u015fi bu simetrik oturum anahtar\u0131 kullan\u0131larak \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve verimli bir \u015fekilde \u015fifrelenir. Her yeni oturumda farkl\u0131 bir oturum anahtar\u0131 olu\u015fturulur, bu da g\u00fcvenli\u011fi art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<\/span>\u015eifreleme Paketleri (Cipher Suites): Anla\u015fman\u0131n Alfabesi<\/span><\/h3>\n\u015eifreleme paketi (cipher suite), SSL\/TLS ba\u011flant\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lacak kriptografik algoritmalar\u0131n bir setidir. \u0130stemci “Client Hello” mesaj\u0131nda destekledi\u011fi \u015fifreleme paketlerinin bir listesini sunar ve sunucu bu listeden en g\u00fcvenli ve her iki taraf\u0131n da destekledi\u011fi birini se\u00e7er. Bir \u015fifreleme paketi genellikle d\u00f6rt ana bile\u015fenden olu\u015fur:<\/p>\n
\n- Anahtar De\u011fi\u015fim Algoritmas\u0131:<\/strong> Oturum anahtar\u0131n\u0131n nas\u0131l g\u00fcvenli bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilece\u011fini belirler (\u00f6rn. RSA, Diffie-Hellman).<\/li>\n
- Kimlik Do\u011frulama Algoritmas\u0131:<\/strong> Sunucunun kimli\u011finin nas\u0131l do\u011frulanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir (\u00f6rn. RSA, ECDSA).<\/li>\n
- Toplu \u015eifreleme Algoritmas\u0131:<\/strong> Verinin simetrik olarak nas\u0131l \u015fifrelenece\u011fini tan\u0131mlar (\u00f6rn. AES, 3DES).<\/li>\n
- Mesaj Do\u011frulama Kodu (MAC) Algoritmas\u0131:<\/strong> Veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (\u00f6rn. SHA-256, SHA-384).<\/li>\n<\/ul>\n
\u00d6rne\u011fin, TLS_ECDHE_RSA_WITH_AES_256_GCM_SHA384<\/code> gibi bir \u015fifreleme paketi, bu d\u00f6rt i\u015flev i\u00e7in kullan\u0131lacak spesifik algoritmalar\u0131 tan\u0131mlar.<\/p>\n<\/span>Modern Geli\u015fmeler: Daha H\u0131zl\u0131 ve G\u00fcvenli TLS 1.3 Handshake<\/span><\/h2>\nTeknoloji d\u00fcnyas\u0131 s\u00fcrekli geli\u015firken, internet g\u00fcvenli\u011fi protokolleri de bu geli\u015fime ayak uydurmak zorundad\u0131r. TLS 1.2’nin uzun y\u0131llar s\u00fcren hakimiyetinin ard\u0131ndan, 2018’de standartla\u015fan TLS 1.3, hem performans hem de g\u00fcvenlik alan\u0131nda \u00f6nemli iyile\u015ftirmeler getirdi. Modern web’in ihtiya\u00e7lar\u0131na daha iyi cevap veren TLS 1.3, el s\u0131k\u0131\u015fma s\u00fcrecini daha verimli ve daha sa\u011flam hale getirdi.<\/p>\n
<\/span>TLS 1.2 ve TLS 1.3 Handshake Aras\u0131ndaki Farklar<\/span><\/h3>\nTLS 1.3, el s\u0131k\u0131\u015fma s\u00fcrecini temelden yeniden tasarlayarak daha basit ve daha h\u0131zl\u0131 hale getirmi\u015ftir. TLS 1.2’de istemci ve sunucu aras\u0131nda birden fazla gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f (round-trip) gerekirken, TLS 1.3 bu s\u00fcreci \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131salt\u0131r. Ayr\u0131ca, TLS 1.3, eski ve zay\u0131f kabul edilen bir\u00e7ok \u015fifreleme algoritmas\u0131n\u0131 ve se\u00e7ene\u011fi tamamen kald\u0131rarak varsay\u0131lan g\u00fcvenlik seviyesini y\u00fckseltir. Bu, yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131rmalardan kaynaklanabilecek g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er.<\/p>\n
<\/span>Azalt\u0131lm\u0131\u015f Gidi\u015f-D\u00f6n\u00fc\u015f S\u00fcresi (Round-Trip Time) ile Performans Art\u0131\u015f\u0131<\/span><\/h3>\nPerformans, TLS 1.3’\u00fcn en b\u00fcy\u00fck avantajlar\u0131ndan biridir. TLS 1.2’de standart bir el s\u0131k\u0131\u015fma, istemci ve sunucu aras\u0131nda iki tam gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi (2-RTT) gerektirir. Bu, \u00f6zellikle mobil a\u011flar gibi y\u00fcksek gecikmeye sahip ba\u011flant\u0131larda sayfa y\u00fckleme s\u00fcrelerini olumsuz etkileyebilir. TLS 1.3 ise el s\u0131k\u0131\u015fma ad\u0131mlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirerek bu s\u00fcreyi tek bir gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015fe (1-RTT) indirir. Bu da ba\u011flant\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 ve web sitesi i\u00e7eri\u011finin daha \u00e7abuk y\u00fcklenmesini sa\u011flar. Ayr\u0131ca, daha \u00f6nce ziyaret edilmi\u015f siteler i\u00e7in “0-RTT” adl\u0131 bir \u00f6zellik sunarak, baz\u0131 durumlarda el s\u0131k\u0131\u015fma gecikmesini neredeyse tamamen ortadan kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n
\n
\n\n\n| \u00d6zellik<\/th>\n | TLS 1.2<\/th>\n | TLS 1.3<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n |
\n\nGidi\u015f-D\u00f6n\u00fc\u015f S\u00fcresi (RTT)<\/strong><\/td>\n| 2 RTT (standart)<\/td>\n | 1 RTT (standart), 0 RTT (tekrar ziyaretlerde)<\/td>\n<\/tr>\n | \nG\u00fcvenlik<\/strong><\/td>\n| Yap\u0131land\u0131rmaya ba\u011fl\u0131 olarak zay\u0131f algoritmalar\u0131 destekleyebilir.<\/td>\n | Sadece g\u00fc\u00e7l\u00fc ve modern algoritmalar\u0131 destekler. Zay\u0131f olanlar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n | \nGizlilik (Forward Secrecy)<\/strong><\/td>\n| T\u00fcm \u015fifreleme paketlerinde zorunlu de\u011fildir.<\/td>\n | T\u00fcm oturumlarda varsay\u0131lan olarak zorunludur.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Handshake Mesajlar\u0131<\/strong><\/td>\n | | | |