{"id":16427,"date":"2026-08-23T23:29:44","date_gmt":"2026-08-23T20:29:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/?p=16427"},"modified":"2026-08-23T23:29:44","modified_gmt":"2026-08-23T20:29:44","slug":"resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/","title":{"rendered":"&#8220;Resource Usage&#8221; (Kaynak Kullan\u0131m\u0131) Metrikleri Nas\u0131l Okunur ve Yorumlan\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Sunucu ve sistem performans\u0131n\u0131 anlamak, bir orkestray\u0131 y\u00f6netmeye benzer. Her enstr\u00fcman\u0131n (CPU, bellek, disk, a\u011f) uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir; bir tanesi bile aksarsa, t\u00fcm senfoninin ahengi bozulur. \u0130\u015fte bu noktada kaynak kullan\u0131m\u0131 metrikleri devreye girer. Bu metrikler, sisteminizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda size kritik bilgiler veren notalard\u0131r. Onlar\u0131 do\u011fru okuyup yorumlayabildi\u011finizde, olas\u0131 performans sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nceden tespit edebilir, darbo\u011fazlar\u0131 ortadan kald\u0131rabilir ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131za kesintisiz bir deneyim sunabilirsiniz. Bu makalede, temel sistem kaynaklar\u0131n\u0131n metriklerini nas\u0131l okuyaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, ne anlama geldiklerini ve bu verileri kullanarak sistem performans\u0131n\u0131 nas\u0131l optimize edebilece\u011finizi derinlemesine inceleyece\u011fiz.<\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_77 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0130\u00e7erik Tablosu<\/p>\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a8b748f6b9f7\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\" id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a8b748f6b9f7\" aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Kaynak-Kullanimi-Metriklerine-Giris\" >Kaynak Kullan\u0131m\u0131 Metriklerine Giri\u015f<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Kaynak-Kullanimi-Nedir-ve-Neden-Izlenmelidir\" >Kaynak Kullan\u0131m\u0131 Nedir ve Neden \u0130zlenmelidir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Temel-Sistem-Kaynaklari-CPU-Bellek-RAM-Disk-ve-Ag\" >Temel Sistem Kaynaklar\u0131: CPU, Bellek (RAM), Disk ve A\u011f<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Performans-Analizinde-Metriklerin-Onemi\" >Performans Analizinde Metriklerin \u00d6nemi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Metrik-Okuryazarligi-Reaktif-ve-Proaktif-Yaklasim\" >Metrik Okuryazarl\u0131\u011f\u0131: Reaktif ve Proaktif Yakla\u015f\u0131m<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#CPU-Islemci-Kullanimi-Metriklerini-Yorumlama\" >CPU (\u0130\u015flemci) Kullan\u0131m\u0131 Metriklerini Yorumlama<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#CPU-Kullanim-Yuzdesi-CPU-Usage-Nedir\" >CPU Kullan\u0131m Y\u00fczdesi (% CPU Usage) Nedir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Yuk-Ortalamasi-Load-Average-1-5-ve-15-Dakikalik-Degerlerin-Anlami\" >Y\u00fck Ortalamas\u0131 (Load Average): 1, 5 ve 15 Dakikal\u0131k De\u011ferlerin Anlam\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Kullanici-User-Sistem-System-Bekleme-Wait-ve-Bosta-Idle-Zamanlari\" >Kullan\u0131c\u0131 (User), Sistem (System), Bekleme (Wait) ve Bo\u015fta (Idle) Zamanlar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Baglam-Degistirme-Context-Switches-ve-Performans-Etkileri\" >Ba\u011flam De\u011fi\u015ftirme (Context Switches) ve Performans Etkileri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-11\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Sik-Karsilasilan-CPU-Darbogazi-Senaryolari-ve-Nedenleri\" >S\u0131k Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan CPU Darbo\u011faz\u0131 Senaryolar\u0131 ve Nedenleri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-12\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Bellek-RAM-Kullanimi-Metriklerini-Yorumlama\" >Bellek (RAM) Kullan\u0131m\u0131 Metriklerini Yorumlama<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-13\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Toplam-Kullanilan-Bos-ve-Kullanilabilir-Bellek\" >Toplam, Kullan\u0131lan, Bo\u015f ve Kullan\u0131labilir Bellek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-14\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Onbellek-Cache-ve-Arabellek-Buffer-Kavramlari\" >\u00d6nbellek (Cache) ve Arabellek (Buffer) Kavramlar\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-15\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Takas-Alani-Swap-Space-Kullanimi-ve-Performans-Uzerindeki-Etkisi\" >Takas Alan\u0131 (Swap Space) Kullan\u0131m\u0131 ve Performans \u00dczerindeki Etkisi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-16\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Bellek-Sizintisi-Memory-Leak-Belirtileri-Nasil-Tespit-Edilir\" >Bellek S\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 (Memory Leak) Belirtileri Nas\u0131l Tespit Edilir?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-17\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Yuksek-Bellek-Kullaniminin-Potansiyel-Anlamlari\" >Y\u00fcksek Bellek Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Potansiyel Anlamlar\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-18\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Disk-GC-IO-Metriklerini-Yorumlama\" >Disk G\/\u00c7 (I\/O) Metriklerini Yorumlama<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-19\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Disk-Doluluk-Orani-ve-Sistem-Sagligina-Etkisi\" >Disk Doluluk Oran\u0131 ve Sistem Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na Etkisi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-20\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#IOPS-Saniye-Basina-GirdiCikti-Islemi-ve-Anlami\" >IOPS (Saniye Ba\u015f\u0131na Girdi\/\u00c7\u0131kt\u0131 \u0130\u015flemi) ve Anlam\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-21\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Verim-Throughput-Okuma-ve-Yazma-Hizlarinin-Analizi\" >Verim (Throughput): Okuma ve Yazma H\u0131zlar\u0131n\u0131n Analizi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-22\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#GC-Bekleme-Suresi-IO-Wait-ve-Disk-Performansi\" >G\/\u00c7 Bekleme S\u00fcresi (I\/O Wait) ve Disk Performans\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-23\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Disk-Darbogazi-Belirtileri-ve-Cozum-Yollari\" >Disk Darbo\u011faz\u0131 Belirtileri ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-24\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Ag-Network-Kullanimi-Metriklerini-Yorumlama\" >A\u011f (Network) Kullan\u0131m\u0131 Metriklerini Yorumlama<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-25\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Bant-Genisligi-Bandwidth-Kullanimi-Gelen-ve-Giden-Trafik\" >Bant Geni\u015fli\u011fi (Bandwidth) Kullan\u0131m\u0131: Gelen ve Giden Trafik<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-26\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Gecikme-Latency-ve-Jitter-Ag-Kalitesinin-Gostergeleri\" >Gecikme (Latency) ve Jitter: A\u011f Kalitesinin G\u00f6stergeleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-27\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Paket-Kaybi-Packet-Loss-ve-Nedenleri\" >Paket Kayb\u0131 (Packet Loss) ve Nedenleri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-28\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Aktif-Baglanti-Sayisi-ve-Ag-Yogunlugu\" >Aktif Ba\u011flant\u0131 Say\u0131s\u0131 ve A\u011f Yo\u011funlu\u011fu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-29\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Ag-Doygunlugu-Network-Saturation-ve-Belirtileri\" >A\u011f Doygunlu\u011fu (Network Saturation) ve Belirtileri<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-30\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Metrikleri-Butunsel-Olarak-Analiz-Etme\" >Metrikleri B\u00fct\u00fcnsel Olarak Analiz Etme<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-31\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Metrikler-Arasindaki-Iliskiyi-Anlama-Orn-Yuksek-CPU-ve-Yuksek-Disk-GC\" >Metrikler Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiyi Anlama (\u00d6rn: Y\u00fcksek CPU ve Y\u00fcksek Disk G\/\u00c7)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-32\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Anlik-Yukselisler-Spikes-ve-Surekli-Yuksek-Kullanim-Farki\" >Anl\u0131k Y\u00fckseli\u015fler (Spikes) ve S\u00fcrekli Y\u00fcksek Kullan\u0131m Fark\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-33\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Normal-Deger-Araligini-Baseline-Belirlemenin-Onemi\" >Normal De\u011fer Aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 (Baseline) Belirlemenin \u00d6nemi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-34\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Uygulama-ve-Sistem-Duzeyinde-Sorun-Tespiti\" >Uygulama ve Sistem D\u00fczeyinde Sorun Tespiti<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-35\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Kaynak-Kullanimini-Izlemek-Icin-Populer-Araclar\" >Kaynak Kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u0130zlemek \u0130\u00e7in Pop\u00fcler Ara\u00e7lar<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-36\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Linux-Sistemleri-Icin-Komut-Satiri-Araclari-top-htop-iostat-vmstat-netstat\" >Linux Sistemleri \u0130\u00e7in Komut Sat\u0131r\u0131 Ara\u00e7lar\u0131 (top, htop, iostat, vmstat, netstat)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-37\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Windows-Sistemleri-Icin-Grafiksel-Araclar-Gorev-Yoneticisi-Performans-Izleyici\" >Windows Sistemleri \u0130\u00e7in Grafiksel Ara\u00e7lar (G\u00f6rev Y\u00f6neticisi, Performans \u0130zleyici)<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-38\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Kapsamli-Izleme-ve-Gozlemlenebilirlik-Platformlari\" >Kapsaml\u0131 \u0130zleme ve G\u00f6zlemlenebilirlik Platformlar\u0131<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-39\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Sunucu-ve-Altyapi-Kaynak-Yonetimi-Icin-Neden-IHS-Telekomu-Tercih-Etmelisiniz\" >Sunucu ve Altyap\u0131 Kaynak Y\u00f6netimi \u0130\u00e7in Neden \u0130HS Telekom&#8217;u Tercih Etmelisiniz?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-40\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Gelismis-Izleme-ve-Raporlama-Altyapisi\" >Geli\u015fmi\u015f \u0130zleme ve Raporlama Altyap\u0131s\u0131<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-41\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Proaktif-Performans-Optimizasyonu-ve-Danismanlik\" >Proaktif Performans Optimizasyonu ve Dan\u0131\u015fmanl\u0131k<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-42\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#724-Uzman-Destegi-ile-Anlik-Mudahale\" >7\/24 Uzman Deste\u011fi ile Anl\u0131k M\u00fcdahale<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-43\" href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/resource-usage-kaynak-kullanimi-metrikleri-nasil-okunur-ve-yorumlanir\/#Olceklenebilir-ve-Yuksek-Performansli-Donanim-Cozumleri\" >\u00d6l\u00e7eklenebilir ve Y\u00fcksek Performansl\u0131 Donan\u0131m \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kaynak-Kullanimi-Metriklerine-Giris\"><\/span>Kaynak Kullan\u0131m\u0131 Metriklerine Giri\u015f<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Kaynak kullan\u0131m\u0131 metrikleri, bir bilgisayar sisteminin donan\u0131m bile\u015fenlerinin ne kadar ve ne \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren say\u0131sal verilerdir. Bu metrikler olmadan, bir sunucunun neden yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya bir uygulaman\u0131n neden beklenmedik \u015fekilde kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak, karanl\u0131kta yolunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak gibidir. Etkili bir izleme stratejisi, sistemin genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruman\u0131n ve performans hedeflerine ula\u015fman\u0131n temel ta\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kaynak-Kullanimi-Nedir-ve-Neden-Izlenmelidir\"><\/span>Kaynak Kullan\u0131m\u0131 Nedir ve Neden \u0130zlenmelidir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Kaynak kullan\u0131m\u0131, en basit tan\u0131m\u0131yla, bir sistemin i\u015flemci g\u00fcc\u00fc, bellek kapasitesi, disk alan\u0131 ve a\u011f bant geni\u015fli\u011fi gibi s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n uygulamalar ve i\u015fletim sistemi taraf\u0131ndan ne \u00f6l\u00e7\u00fcde t\u00fcketildi\u011fini ifade eder. Bu kaynaklar\u0131n izlenmesi, sistem y\u00f6neticileri ve geli\u015ftiriciler i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc potansiyel sorunlar\u0131 erkenden tespit etme, kapasite planlamas\u0131 yapma, darbo\u011fazlar\u0131 belirleme ve genel sistem verimlili\u011fini art\u0131rma imkan\u0131 sunar. \u0130zleme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck bir performans sorunu bile k\u0131sa s\u00fcrede b\u00fcy\u00fcyerek servisin tamamen durmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Temel-Sistem-Kaynaklari-CPU-Bellek-RAM-Disk-ve-Ag\"><\/span>Temel Sistem Kaynaklar\u0131: CPU, Bellek (RAM), Disk ve A\u011f<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bir sunucunun performans\u0131n\u0131 belirleyen d\u00f6rt temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 vard\u0131r: CPU (Merkezi \u0130\u015flem Birimi), Bellek (RAM &#8211; Rastgele Eri\u015fimli Bellek), Disk (Depolama Birimi) ve A\u011f (Network). CPU, sistemin beyni olarak t\u00fcm hesaplamalar\u0131 ve komutlar\u0131 i\u015fler. Bellek, \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalar\u0131n ve i\u015flemlerin verilerini ge\u00e7ici olarak saklayan h\u0131zl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131d\u0131r. Disk, verilerin kal\u0131c\u0131 olarak depoland\u0131\u011f\u0131 yerdir ve Girdi\/\u00c7\u0131kt\u0131 (I\/O) operasyonlar\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 belirler. A\u011f ise sunucunun d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan veri yoludur. Bu d\u00f6rt bile\u015fenin her birinin kendine \u00f6zg\u00fc metrikleri vard\u0131r ve sistemin b\u00fct\u00fcnsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in hepsi bir arada de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Performans-Analizinde-Metriklerin-Onemi\"><\/span>Performans Analizinde Metriklerin \u00d6nemi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Performans analizi, bir sistemin belirli bir i\u015f y\u00fck\u00fc alt\u0131nda nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlama s\u00fcrecidir. Metrikler, bu analizin objektif temelini olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin, bir web sitesinin yava\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet eden bir kullan\u0131c\u0131 oldu\u011funda, sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek yerine metrikleri incelemek gerekir. Y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131 m\u0131 var? Bellek mi dolmu\u015f? Disk okuma\/yazma h\u0131z\u0131 m\u0131 yetersiz? Yoksa a\u011fda bir gecikme mi ya\u015fan\u0131yor? Bu sorular\u0131n cevab\u0131, metriklerin do\u011fru bir \u015fekilde analiz edilmesiyle bulunur ve bu da <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/sunucu-optimizasyonu-maksimum-performans-icin-en-iyi-ipuclari\/\" target=\"_blank\">sunucu optimizasyonu<\/a> i\u00e7in yol haritas\u0131n\u0131 \u00e7izer.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Metrik-Okuryazarligi-Reaktif-ve-Proaktif-Yaklasim\"><\/span>Metrik Okuryazarl\u0131\u011f\u0131: Reaktif ve Proaktif Yakla\u015f\u0131m<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Metrik okuryazarl\u0131\u011f\u0131, toplanan verileri anlama ve bu verilerden eyleme ge\u00e7irilebilir sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karma yetene\u011fidir. Bu konuda iki temel yakla\u015f\u0131m vard\u0131r. <b>Reaktif yakla\u015f\u0131m<\/b>, bir sorun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra (\u00f6rne\u011fin, sistem \u00e7\u00f6kt\u00fckten sonra) sorunun nedenini bulmak i\u00e7in metrikleri incelemektir. <b>Proaktif yakla\u015f\u0131m<\/b> ise, metrikleri s\u00fcrekli olarak izleyerek ve anormal e\u011filimleri tespit ederek sorunlar hen\u00fcz kullan\u0131c\u0131lar\u0131 etkilemeden \u00f6nce \u00f6nlem almakt\u0131r. Modern sistem y\u00f6netiminde hedef, her zaman proaktif olmakt\u0131r. Normal seyrin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan bir bellek kullan\u0131m\u0131 art\u0131\u015f\u0131n\u0131 erken fark etmek, b\u00fcy\u00fck bir kesintiyi \u00f6nleyebilir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"CPU-Islemci-Kullanimi-Metriklerini-Yorumlama\"><\/span>CPU (\u0130\u015flemci) Kullan\u0131m\u0131 Metriklerini Yorumlama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>CPU, sunucunun i\u015flem g\u00fcc\u00fcn\u00fcn merkezidir ve performans\u0131 en \u00e7ok etkileyen bile\u015fenlerden biridir. CPU metriklerini do\u011fru yorumlamak, uygulaman\u0131z\u0131n verimli \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sistemin genel y\u00fck\u00fcn\u00fc anlaman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131 her zaman k\u00f6t\u00fc bir i\u015faret olmasa da, nedenlerini anlamak kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"CPU-Kullanim-Yuzdesi-CPU-Usage-Nedir\"><\/span>CPU Kullan\u0131m Y\u00fczdesi (% CPU Usage) Nedir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>CPU kullan\u0131m y\u00fczdesi, i\u015flemcinin belirli bir zaman diliminde ne kadar me\u015fgul oldu\u011funu g\u00f6steren en temel metriktir. %100&#8217;e yak\u0131n bir de\u011fer, i\u015flemcinin tam kapasite \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha fazla g\u00f6rev almak i\u00e7in bo\u015fta zaman\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu durum, \u00f6zellikle web sunucular\u0131 gibi yo\u011fun i\u015flem yapan sistemlerde zaman zaman normal olabilir. Ancak s\u00fcrekli y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131, <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wordpress-yuksek-cpu-kullanimi-cozumu\/\" target=\"_blank\">verimsiz kod<\/a>, hatal\u0131 yap\u0131land\u0131rma veya yetersiz donan\u0131m gibi altta yatan bir soruna i\u015faret edebilir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yuk-Ortalamasi-Load-Average-1-5-ve-15-Dakikalik-Degerlerin-Anlami\"><\/span>Y\u00fck Ortalamas\u0131 (Load Average): 1, 5 ve 15 Dakikal\u0131k De\u011ferlerin Anlam\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Linux sistemlerinde s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan y\u00fck ortalamas\u0131 (load average), CPU kullan\u0131m y\u00fczdesinden daha derin bir anlam ta\u015f\u0131r. Bu metrik, sadece o an \u00e7al\u0131\u015fan i\u015flemleri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda i\u015flemciyi bekleyen (kuyruktaki) i\u015flemlerin say\u0131s\u0131n\u0131 da g\u00f6sterir. Genellikle 1, 5 ve 15 dakikal\u0131k \u00fc\u00e7 de\u011fer olarak sunulur. Bu de\u011ferler, sistem y\u00fck\u00fcn\u00fcn k\u0131sa, orta ve uzun vadedeki trendini anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, 1 dakikal\u0131k ortalaman\u0131n y\u00fcksek, ancak 15 dakikal\u0131k ortalaman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, sistemde anl\u0131k bir yo\u011funluk ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama genel durumun stabil oldu\u011funu g\u00f6sterebilir.<\/p>\n<div class=\"karsilastirma\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Y\u00fck Ortalamas\u0131 De\u011feri (\u00c7ekirdek Ba\u015f\u0131na)<\/th>\n<th>Anlam\u0131<\/th>\n<th>Durum<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><b>0.0 &#8211; 1.0<\/b><\/td>\n<td>\u0130deal. CPU, gelen t\u00fcm istekleri rahatl\u0131kla kar\u015f\u0131layabiliyor. Kuyrukta bekleyen i\u015flem yok veya \u00e7ok az.<\/td>\n<td><span style=\"color: green;\">&#x2714; Sa\u011fl\u0131kl\u0131<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>1.0<\/b><\/td>\n<td>Tam kapasite. CPU t\u00fcm \u00e7ekirdeklerini verimli kullan\u0131yor ancak s\u0131n\u0131rda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/td>\n<td><span style=\"color: orange;\">&#x26a0; Dikkat Edilmeli<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>1.0&#8217;dan b\u00fcy\u00fck<\/b><\/td>\n<td>A\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck. CPU, gelen istek say\u0131s\u0131na yeti\u015femiyor ve i\u015flemler kuyrukta birikmeye ba\u015fl\u0131yor. Performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ya\u015fan\u0131r.<\/td>\n<td><span style=\"color: red;\">&#x2716; Sorunlu<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kullanici-User-Sistem-System-Bekleme-Wait-ve-Bosta-Idle-Zamanlari\"><\/span>Kullan\u0131c\u0131 (User), Sistem (System), Bekleme (Wait) ve Bo\u015fta (Idle) Zamanlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>CPU zaman\u0131, farkl\u0131 kategorilere ayr\u0131larak i\u015flemcinin vaktini neye harcad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi verir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>User (Kullan\u0131c\u0131) Zaman\u0131:<\/strong> CPU&#8217;nun do\u011frudan kullan\u0131c\u0131 uygulamalar\u0131 (web sunucusu, veritaban\u0131 vb.) i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 zaman.<\/li>\n<li><strong>System (Sistem) Zaman\u0131:<\/strong> CPU&#8217;nun i\u015fletim sistemi \u00e7ekirde\u011fi (kernel) g\u00f6revleri (s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi, bellek ay\u0131rma vb.) i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 zaman.<\/li>\n<li><strong>Wait (Bekleme) Zaman\u0131 (iowait):<\/strong> CPU&#8217;nun bo\u015fta oldu\u011fu ancak disk G\/\u00c7 gibi bir donan\u0131m i\u015fleminin tamamlanmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fi zaman. Y\u00fcksek iowait, genellikle yava\u015f disk performans\u0131na i\u015faret eder.<\/li>\n<li><strong>Idle (Bo\u015fta) Zaman\u0131:<\/strong> CPU&#8217;nun yapacak hi\u00e7bir i\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131 ve tamamen bo\u015fta bekledi\u011fi zaman.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Baglam-Degistirme-Context-Switches-ve-Performans-Etkileri\"><\/span>Ba\u011flam De\u011fi\u015ftirme (Context Switches) ve Performans Etkileri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Modern i\u015fletim sistemleri, birden fazla i\u015flemi ayn\u0131 anda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6stermek i\u00e7in CPU&#8217;yu bu i\u015flemler aras\u0131nda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirir. Bu i\u015fleme ba\u011flam de\u011fi\u015ftirme (context switch) denir. Her ne kadar gerekli bir mekanizma olsa da, her ba\u011flam de\u011fi\u015ftirmenin bir miktar ek y\u00fck\u00fc (overhead) vard\u0131r. \u00c7ok s\u0131k ba\u011flam de\u011fi\u015ftirme, CPU&#8217;nun as\u0131l i\u015fi yapmak yerine s\u00fcrekli g\u00f6revler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapmakla me\u015fgul olmas\u0131na neden olabilir. Bu durum, genellikle sistemdeki \u00e7ok say\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck ve aktif process&#8217;ten kaynaklan\u0131r ve performans\u0131 olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sik-Karsilasilan-CPU-Darbogazi-Senaryolari-ve-Nedenleri\"><\/span>S\u0131k Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan CPU Darbo\u011faz\u0131 Senaryolar\u0131 ve Nedenleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>CPU darbo\u011faz\u0131, sistemin i\u015flemci kapasitesinin talebi kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ortaya \u00e7\u0131kar. S\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan nedenler aras\u0131nda optimize edilmemi\u015f uygulama kodlar\u0131, karma\u015f\u0131k veritaban\u0131 sorgular\u0131, y\u00fcksek trafik, arka planda \u00e7al\u0131\u015fan zamanlanm\u0131\u015f g\u00f6revler (cron jobs) veya k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar bulunur. Bir darbo\u011faz\u0131 te\u015fhis etmek i\u00e7in y\u00fcksek CPU kullan\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, y\u00fcksek y\u00fck ortalamas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck &#8220;idle&#8221; zaman\u0131 gibi metriklerin bir arada incelenmesi gerekir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bellek-RAM-Kullanimi-Metriklerini-Yorumlama\"><\/span>Bellek (RAM) Kullan\u0131m\u0131 Metriklerini Yorumlama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Bellek (RAM), \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalar\u0131n verilerini ve talimatlar\u0131n\u0131 depolayan, i\u015flemcinin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde eri\u015febildi\u011fi kritik bir kaynakt\u0131r. Bellek y\u00f6netimi, sistem kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahiptir. Yetersiz bellek, sistemin disk \u00fczerinde sanal bellek kullanmas\u0131na (swapping) neden olarak performans\u0131 ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Bu nedenle bellek metriklerini do\u011fru anlamak, olas\u0131 yava\u015flamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in zorunludur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Toplam-Kullanilan-Bos-ve-Kullanilabilir-Bellek\"><\/span>Toplam, Kullan\u0131lan, Bo\u015f ve Kullan\u0131labilir Bellek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bellek metriklerini incelerken kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan temel de\u011ferler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Toplam (Total):<\/strong> Sistemde fiziksel olarak bulunan toplam RAM miktar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Kullan\u0131lan (Used):<\/strong> \u015eu anda uygulamalar, i\u015fletim sistemi ve \u00f6nbellek taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bellek miktar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Bo\u015f (Free):<\/strong> Tamamen kullan\u0131lmayan ve tahsis edilmeyi bekleyen bellek miktar\u0131.<\/li>\n<li><strong>Kullan\u0131labilir (Available):<\/strong> Yeni bir uygulama ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sistemin \u00f6nbelle\u011fi (cache) temizleyerek ne kadar bellek alan\u0131 a\u00e7abilece\u011fini g\u00f6steren daha ger\u00e7ek\u00e7i bir de\u011ferdir. Genellikle &#8220;Bo\u015f&#8221; bellekten daha y\u00fcksektir ve as\u0131l dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken metrik budur.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Onbellek-Cache-ve-Arabellek-Buffer-Kavramlari\"><\/span>\u00d6nbellek (Cache) ve Arabellek (Buffer) Kavramlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Linux sistemleri, bo\u015fta kalan belle\u011fi performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in ak\u0131ll\u0131ca kullan\u0131r. Bu noktada &#8220;cache&#8221; ve &#8220;buffer&#8221; devreye girer.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u00d6nbellek (Cache):<\/strong> Diskteki dosyalardan okunan verilerin bir kopyas\u0131n\u0131 bellekte tutar. Ayn\u0131 dosyaya tekrar eri\u015fim gerekti\u011finde, yava\u015f olan disk yerine h\u0131zl\u0131 olan bellekten okunur. Bu, dosya okuma i\u015flemlerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Arabellek (Buffer):<\/strong> Diske yaz\u0131lacak olan veri bloklar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7ici bir depolama alan\u0131d\u0131r. Verileri biriktirip tek seferde diske yazarak disk G\/\u00c7 operasyonlar\u0131n\u0131n verimlili\u011fini art\u0131r\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00d6nemli olan, hem cache hem de buffer i\u00e7in kullan\u0131lan belle\u011fin &#8220;kullan\u0131labilir&#8221; oldu\u011fudur. Yani sistem yeni bir uygulamaya yer a\u00e7mak i\u00e7in bu alanlar\u0131 an\u0131nda bo\u015faltabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, d\u00fc\u015f\u00fck &#8220;free&#8221; bellek miktar\u0131, cache ve buffer kullan\u0131m\u0131 y\u00fcksekse bir sorun te\u015fkil etmez.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Takas-Alani-Swap-Space-Kullanimi-ve-Performans-Uzerindeki-Etkisi\"><\/span>Takas Alan\u0131 (Swap Space) Kullan\u0131m\u0131 ve Performans \u00dczerindeki Etkisi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Takas alan\u0131 (swap space), fiziksel RAM doldu\u011funda i\u015fletim sisteminin bellekteki en az kullan\u0131lan veri &#8220;sayfalar\u0131n\u0131&#8221; diskin \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir sanal bellek mekanizmas\u0131d\u0131r. Bu, sistemin tamamen \u00e7\u00f6kmesini engeller. Ancak disk, RAM&#8217;e g\u00f6re binlerce kat daha yava\u015f oldu\u011fundan, yo\u011fun swap kullan\u0131m\u0131 (swapping) sistem performans\u0131n\u0131 fel\u00e7 eder. Bir sistemin d\u00fczenli olarak swap kullanmas\u0131, RAM&#8217;in yetersiz oldu\u011funun en net g\u00f6stergesidir ve acil bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/vds-sunucu.html\" target=\"_blank\">VDS<\/a> y\u00fckseltmesi veya optimizasyon gerektirir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bellek-Sizintisi-Memory-Leak-Belirtileri-Nasil-Tespit-Edilir\"><\/span>Bellek S\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 (Memory Leak) Belirtileri Nas\u0131l Tespit Edilir?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bellek s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131, bir uygulaman\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 belle\u011fi i\u015fi bittikten sonra sisteme geri iade etmeyi unutmas\u0131 durumudur. Bu, zamanla uygulaman\u0131n giderek daha fazla bellek t\u00fcketmesine ve sonunda sistemdeki t\u00fcm kullan\u0131labilir belle\u011fi bitirmesine neden olur. Bellek s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in uygulaman\u0131n bellek kullan\u0131m\u0131n\u0131 uzun bir s\u00fcre boyunca izlemek gerekir. Zamanla s\u00fcrekli artan ve hi\u00e7 azalmayan bir bellek kullan\u0131m\u0131, tipik bir bellek s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 belirtisidir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yuksek-Bellek-Kullaniminin-Potansiyel-Anlamlari\"><\/span>Y\u00fcksek Bellek Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Potansiyel Anlamlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Y\u00fcksek bellek kullan\u0131m\u0131 her zaman bir sorun de\u011fildir. Modern sistemler, performans\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in belle\u011fi verimli bir \u015fekilde \u00f6nbellekleme amac\u0131yla kullan\u0131r. Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken as\u0131l metrik, &#8220;kullan\u0131labilir&#8221; (available) bellek miktar\u0131 ve &#8220;swap&#8221; kullan\u0131m\u0131d\u0131r. E\u011fer kullan\u0131labilir bellek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckse ve sistem s\u00fcrekli swap yap\u0131yorsa, bu durum ya bellek s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131na, ya yetersiz RAM kapasitesine ya da uygulaman\u0131n verimsiz bellek y\u00f6netimine i\u015faret eder. Do\u011fru te\u015fhis i\u00e7in hangi i\u015flemin en \u00e7ok belle\u011fi t\u00fcketti\u011fini belirlemek gerekir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Disk-GC-IO-Metriklerini-Yorumlama\"><\/span>Disk G\/\u00c7 (I\/O) Metriklerini Yorumlama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Disk performans\u0131, genellikle g\u00f6z ard\u0131 edilen ancak genel sistem h\u0131z\u0131n\u0131 derinden etkileyen bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u00d6zellikle veritabanlar\u0131, b\u00fcy\u00fck dosya i\u015flemleri veya yo\u011fun loglama yapan uygulamalar i\u00e7in disk G\/\u00c7 (Girdi\/\u00c7\u0131kt\u0131) h\u0131z\u0131 kritik bir darbo\u011faz olabilir. Disk metriklerini anlamak, sistem yava\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde belirlemenize yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Disk-Doluluk-Orani-ve-Sistem-Sagligina-Etkisi\"><\/span>Disk Doluluk Oran\u0131 ve Sistem Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na Etkisi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>En temel disk metri\u011fi, doluluk oran\u0131d\u0131r. %100&#8217;e yakla\u015fan bir doluluk oran\u0131, yeni verilerin yaz\u0131lamamas\u0131na ve uygulamalar\u0131n hata vererek durmas\u0131na neden olabilir. \u00d6zellikle i\u015fletim sisteminin kurulu oldu\u011fu k\u00f6k (\/) dizininin veya log dosyalar\u0131n\u0131n tutuldu\u011fu \/var dizininin dolmas\u0131, sistemin tamamen kilitlenmesine yol a\u00e7abilir. Bu nedenle disk doluluk oran\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak izlemek ve belirli bir e\u015fi\u011fi (\u00f6rne\u011fin %90) a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda uyar\u0131 alacak sistemler kurmak \u00f6nemlidir. Uygun bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/web-hosting\/\" target=\"_blank\">hosting<\/a> plan\u0131 se\u00e7erken disk alan\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131z\u0131 do\u011fru belirlemelisiniz.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"IOPS-Saniye-Basina-GirdiCikti-Islemi-ve-Anlami\"><\/span>IOPS (Saniye Ba\u015f\u0131na Girdi\/\u00c7\u0131kt\u0131 \u0130\u015flemi) ve Anlam\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>IOPS (Input\/Output Operations Per Second), bir depolama biriminin saniyede ka\u00e7 adet okuma ve yazma i\u015flemi yapabildi\u011fini g\u00f6steren bir performans \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcd\u00fcr. \u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00e7ok say\u0131da dosya i\u015flemi yapan veritaban\u0131 sunucular\u0131 gibi i\u015f y\u00fckleri i\u00e7in IOPS de\u011feri kritik \u00f6neme sahiptir. Y\u00fcksek IOPS, diskin ayn\u0131 anda \u00e7ok say\u0131da iste\u011fe h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yan\u0131t verebildi\u011fi anlam\u0131na gelir. SSD diskler, geleneksel HDD&#8217;lere g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksek IOPS de\u011ferleri sunar.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Verim-Throughput-Okuma-ve-Yazma-Hizlarinin-Analizi\"><\/span>Verim (Throughput): Okuma ve Yazma H\u0131zlar\u0131n\u0131n Analizi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Verim (throughput), diskin saniyede ne kadar veri okuyabildi\u011fini veya yazabildi\u011fini (genellikle MB\/s cinsinden) \u00f6l\u00e7er. B\u00fcy\u00fck dosyalar\u0131n kopyalanmas\u0131, yedekleme i\u015flemleri veya video ak\u0131\u015f\u0131 gibi s\u0131ral\u0131 ve b\u00fcy\u00fck veri bloklar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalar i\u00e7in throughput daha \u00f6nemli bir metriktir. Y\u00fcksek throughput, b\u00fcy\u00fck veri transferlerinin daha k\u0131sa s\u00fcrede tamamlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/vps-server.html\" target=\"_blank\">VPS<\/a> \u00fczerinde yap\u0131lan yedekleme i\u015fleminin h\u0131z\u0131 do\u011frudan diskin throughput kapasitesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"GC-Bekleme-Suresi-IO-Wait-ve-Disk-Performansi\"><\/span>G\/\u00c7 Bekleme S\u00fcresi (I\/O Wait) ve Disk Performans\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>I\/O Wait (veya iowait), CPU&#8217;nun i\u015flem yapmaya haz\u0131r oldu\u011fu halde, bir disk okuma\/yazma i\u015fleminin tamamlanmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fi s\u00fcreyi ifade eden bir CPU metri\u011fidir. Ancak bu metrik, do\u011frudan disk performans\u0131yla ilgilidir. S\u00fcrekli olarak y\u00fcksek bir iowait y\u00fczdesi (%5-10&#8217;un \u00fczeri), CPU&#8217;nun verimli kullan\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve vaktini yava\u015f diskleri bekleyerek ge\u00e7irdi\u011fini g\u00f6sterir. Bu, disklerin sistemin geri kalan\u0131na g\u00f6re bir darbo\u011faz olu\u015fturdu\u011funun en g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015faretidir.<\/p>\n<div class=\"karsilastirma\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Ara\u00e7<\/th>\n<th>Temel \u0130\u015flevi<\/th>\n<th>Avantajlar\u0131<\/th>\n<th>Kullan\u0131m Senaryosu<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><b>top<\/b><\/td>\n<td>Sistem kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak g\u00f6sterir.<\/td>\n<td>T\u00fcm Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131nda varsay\u0131lan olarak bulunur, temel bilgileri h\u0131zl\u0131ca sunar.<\/td>\n<td>Sistemin genel durumuna h\u0131zl\u0131 bir bak\u0131\u015f atmak, en \u00e7ok CPU\/Bellek t\u00fcketen i\u015flemleri bulmak.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>htop<\/b><\/td>\n<td>&#8216;top&#8217; komutunun geli\u015fmi\u015f ve renkli versiyonu.<\/td>\n<td>Daha kullan\u0131c\u0131 dostu aray\u00fcz, fare deste\u011fi, i\u015flemleri kolayca s\u0131ralama ve sonland\u0131rma.<\/td>\n<td>Etkile\u015fimli s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi ve daha detayl\u0131 kaynak analizi.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>iostat<\/b><\/td>\n<td>Disk G\/\u00c7 (I\/O) istatistiklerini detayl\u0131 olarak raporlar.<\/td>\n<td>Disk ba\u015f\u0131na IOPS, throughput ve iowait gibi kritik verileri sa\u011flar.<\/td>\n<td>Disk performans sorunlar\u0131n\u0131 ve darbo\u011fazlar\u0131n\u0131 te\u015fhis etmek.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>vmstat<\/b><\/td>\n<td>Sanal bellek, i\u015flemler, G\/\u00c7 ve CPU aktivitesi hakk\u0131nda raporlar sunar.<\/td>\n<td>Swap kullan\u0131m\u0131, ba\u011flam de\u011fi\u015ftirme gibi daha derin sistem metriklerini g\u00f6sterir.<\/td>\n<td>Bellek ve CPU aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi anlamak, sistem genelinde darbo\u011faz analizi yapmak.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Disk-Darbogazi-Belirtileri-ve-Cozum-Yollari\"><\/span>Disk Darbo\u011faz\u0131 Belirtileri ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Disk darbo\u011faz\u0131n\u0131n en yayg\u0131n belirtileri; y\u00fcksek iowait s\u00fcresi, uzun s\u00fcren disk kuyruklar\u0131 (disk queue length), d\u00fc\u015f\u00fck IOPS ve throughput de\u011ferleridir. Bu belirtiler genellikle uygulamalarda yava\u015fl\u0131k, veritaban\u0131 sorgular\u0131nda gecikme ve genel sistem tepkisizli\u011fi olarak kendini g\u00f6sterir. \u00c7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 aras\u0131nda daha h\u0131zl\u0131 disklere (SSD veya NVMe) ge\u00e7i\u015f yapmak, disk G\/\u00c7&#8217;sini optimize etmek i\u00e7in uygulama kodunu iyile\u015ftirmek, veritaban\u0131 indekslemesini d\u00fczeltmek veya RAID yap\u0131land\u0131rmalar\u0131n\u0131 kullanarak performans\u0131 art\u0131rmak bulunur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ag-Network-Kullanimi-Metriklerini-Yorumlama\"><\/span>A\u011f (Network) Kullan\u0131m\u0131 Metriklerini Yorumlama<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>A\u011f, sunucunuzun d\u0131\u015f d\u00fcnya ile olan tek ba\u011flant\u0131s\u0131d\u0131r ve \u00f6zellikle web sunucular\u0131, API servisleri ve online uygulamalar i\u00e7in performans\u0131 do\u011frudan etkiler. A\u011f metriklerini izlemek, ba\u011flant\u0131 sorunlar\u0131n\u0131, yava\u015fl\u0131klar\u0131 ve potansiyel g\u00fcvenlik tehditlerini anlaman\u0131za olanak tan\u0131r. \u0130yi bir a\u011f performans\u0131, olumlu bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/kullanici-deneyimi-ux-nedir-neden-onem-vermeniz-gerekiyor\/\" target=\"_blank\">kullan\u0131c\u0131 deneyimi<\/a> i\u00e7in temel gerekliliklerden biridir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bant-Genisligi-Bandwidth-Kullanimi-Gelen-ve-Giden-Trafik\"><\/span>Bant Geni\u015fli\u011fi (Bandwidth) Kullan\u0131m\u0131: Gelen ve Giden Trafik<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bant geni\u015fli\u011fi, a\u011f ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131n maksimum veri ta\u015f\u0131ma kapasitesidir (genellikle Mbps veya Gbps olarak ifade edilir). Bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131m\u0131 ise, belirli bir anda bu kapasitenin ne kadar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Gelen (inbound) trafik, sunucunuza gelen veri miktar\u0131n\u0131; giden (outbound) trafik ise sunucunuzdan g\u00f6nderilen veri miktar\u0131n\u0131 belirtir. Bu metrikleri izlemek, trafik trendlerini anlamak, beklenmedik trafik art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 (\u00f6rne\u011fin bir DDoS sald\u0131r\u0131s\u0131) tespit etmek ve kapasite planlamas\u0131 yapmak i\u00e7in kritiktir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gecikme-Latency-ve-Jitter-Ag-Kalitesinin-Gostergeleri\"><\/span>Gecikme (Latency) ve Jitter: A\u011f Kalitesinin G\u00f6stergeleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Gecikme (latency veya ping), bir veri paketinin kaynaktan hedefe gidip geri d\u00f6nmesinin ne kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7er. D\u00fc\u015f\u00fck gecikme, h\u0131zl\u0131 ve tepkisel bir ba\u011flant\u0131 anlam\u0131na gelir. Jitter ise gecikme s\u00fcresindeki de\u011fi\u015fkenliktir. Y\u00fcksek jitter, paketlerin hedefe d\u00fczensiz aral\u0131klarla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir ve \u00f6zellikle VoIP veya video konferans gibi ger\u00e7ek zamanl\u0131 uygulamalar i\u00e7in kaliteyi ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu iki metrik, ham bant geni\u015fli\u011finden daha \u00f6nemli a\u011f kalitesi g\u00f6stergeleridir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Paket-Kaybi-Packet-Loss-ve-Nedenleri\"><\/span>Paket Kayb\u0131 (Packet Loss) ve Nedenleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Paket kayb\u0131, a\u011f \u00fczerinden g\u00f6nderilen veri paketlerinin hedefe ula\u015famamas\u0131 durumudur. Y\u00fcksek paket kayb\u0131 (%1&#8217;in \u00fczeri), veri b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozar ve uygulamalar\u0131n yava\u015flamas\u0131na veya tamamen durmas\u0131na neden olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kaybolan paketlerin yeniden g\u00f6nderilmesi gerekir, bu da ek gecikmeye yol a\u00e7ar. Paket kayb\u0131n\u0131n yayg\u0131n nedenleri aras\u0131nda a\u011f yo\u011funlu\u011fu (congestion), hatal\u0131 a\u011f donan\u0131m\u0131 (switch, router, kablo) veya zay\u0131f kablosuz sinyaller bulunur.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Aktif-Baglanti-Sayisi-ve-Ag-Yogunlugu\"><\/span>Aktif Ba\u011flant\u0131 Say\u0131s\u0131 ve A\u011f Yo\u011funlu\u011fu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bir sunucudaki aktif ba\u011flant\u0131 say\u0131s\u0131, o anda sunucuya ba\u011fl\u0131 olan istemci say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u00c7ok y\u00fcksek say\u0131da aktif ba\u011flant\u0131, sunucunun kaynaklar\u0131n\u0131 (bellek, CPU) t\u00fcketebilir ve a\u011fda yo\u011funlu\u011fa neden olabilir. \u00d6zellikle web sunucular\u0131nda, &#8216;keep-alive&#8217; gibi ayarlar\u0131n yanl\u0131\u015f yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131, gereksiz yere \u00e7ok say\u0131da ba\u011flant\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k kalmas\u0131na ve yeni gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131n reddedilmesine yol a\u00e7abilir. Bu metrik, sunucunun anl\u0131k y\u00fck\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ag-Doygunlugu-Network-Saturation-ve-Belirtileri\"><\/span>A\u011f Doygunlu\u011fu (Network Saturation) ve Belirtileri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>A\u011f doygunlu\u011fu, bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131m\u0131n\u0131n mevcut kapasitenin s\u0131n\u0131rlar\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 veya a\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumu ifade eder. Bu noktada a\u011f aray\u00fcz\u00fc, daha fazla veri g\u00f6nderip alamaz hale gelir. Belirtileri aras\u0131nda aniden y\u00fckselen gecikme (latency), artan paket kayb\u0131 ve d\u00fc\u015fen throughput yer al\u0131r. A\u011f doygunlu\u011fu, genellikle yetersiz bant geni\u015fli\u011fi, b\u00fcy\u00fck veri transferleri veya bir DDoS sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucunda meydana gelir ve acil m\u00fcdahale gerektirir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Metrikleri-Butunsel-Olarak-Analiz-Etme\"><\/span>Metrikleri B\u00fct\u00fcnsel Olarak Analiz Etme<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Kaynak metriklerini tek tek anlamak \u00f6nemlidir, ancak as\u0131l de\u011fer, onlar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak yorumlayabilmekte yatar. Sistemdeki bir sorun, nadiren tek bir metri\u011fi etkiler. Genellikle bir domino etkisi yaratarak di\u011fer kaynaklar\u0131 da pe\u015finden s\u00fcr\u00fckler. Bu nedenle, metrikler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri anlamak, sorunlar\u0131n k\u00f6k nedenini do\u011fru bir \u015fekilde tespit etmenin anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Metrikler-Arasindaki-Iliskiyi-Anlama-Orn-Yuksek-CPU-ve-Yuksek-Disk-GC\"><\/span>Metrikler Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiyi Anlama (\u00d6rn: Y\u00fcksek CPU ve Y\u00fcksek Disk G\/\u00c7)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Metrikler birbirleriyle s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7indedir. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<ul>\n<li><b>Y\u00fcksek CPU ve Y\u00fcksek Disk G\/\u00c7 (iowait):<\/b> Bu durum genellikle, yava\u015f bir disk sisteminin CPU&#8217;yu bekletmesinden kaynaklan\u0131r. Veritaban\u0131 sunucular\u0131nda, optimize edilmemi\u015f sorgular diske a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck bindirerek hem disk G\/\u00c7&#8217;sini hem de bu G\/\u00c7&#8217;yi bekleyen CPU&#8217;nun &#8220;wait&#8221; zaman\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/li>\n<li><b>Y\u00fcksek Bellek ve Y\u00fcksek Swap Kullan\u0131m\u0131:<\/b> Bu, RAM&#8217;in yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n en bariz i\u015faretidir. Sistem, bellekte yer a\u00e7mak i\u00e7in diske veri yazmaya ba\u015flar (swap), bu da disk G\/\u00c7&#8217;sini art\u0131r\u0131r ve genel sistem performans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/li>\n<li><b>Y\u00fcksek A\u011f Trafi\u011fi ve Y\u00fcksek CPU Kullan\u0131m\u0131:<\/b> Gelen a\u011f isteklerini i\u015flemek CPU g\u00fcc\u00fc gerektirir. \u00d6zellikle <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/ssl\/\" target=\"_blank\">SSL<\/a> \u015fifrelemesi\/\u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi gibi i\u015flemler, a\u011f trafi\u011fi artt\u0131k\u00e7a CPU \u00fczerinde ciddi bir y\u00fck olu\u015fturabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Anlik-Yukselisler-Spikes-ve-Surekli-Yuksek-Kullanim-Farki\"><\/span>Anl\u0131k Y\u00fckseli\u015fler (Spikes) ve S\u00fcrekli Y\u00fcksek Kullan\u0131m Fark\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Metrikleri analiz ederken, anl\u0131k y\u00fckseli\u015fler ile s\u00fcrekli y\u00fcksek de\u011ferler aras\u0131ndaki fark\u0131 ay\u0131rt etmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bir web sitesine anl\u0131k olarak \u00e7ok say\u0131da ziyaret\u00e7inin gelmesiyle CPU&#8217;da k\u0131sa s\u00fcreli bir &#8220;spike&#8221; ya\u015fanmas\u0131 normaldir. Ancak CPU kullan\u0131m\u0131n\u0131n saatlerce veya g\u00fcnlerce s\u00fcrekli olarak %90&#8217;\u0131n \u00fczerinde kalmas\u0131, altta yatan kronik bir soruna i\u015faret eder. Anl\u0131k y\u00fckseli\u015fler genellikle tolere edilebilirken, s\u00fcrekli y\u00fcksek kullan\u0131m, kapasitenin yetersiz oldu\u011funu veya bir optimizasyon gerekti\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Normal-Deger-Araligini-Baseline-Belirlemenin-Onemi\"><\/span>Normal De\u011fer Aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 (Baseline) Belirlemenin \u00d6nemi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Her sistemin kendine \u00f6zg\u00fc bir &#8220;normal&#8221; \u00e7al\u0131\u015fma profili vard\u0131r. Bu profile &#8220;baseline&#8221; denir. Baseline, sisteminizin tipik bir i\u015f y\u00fck\u00fc alt\u0131nda kaynaklar\u0131 nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren metrik aral\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir e-ticaret sitesinin normal \u00e7al\u0131\u015fma saatlerindeki ortalama CPU kullan\u0131m\u0131 %20 olabilir. Bu baseline&#8217;\u0131 bilmek, anormal durumlar\u0131 tespit etmeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. CPU kullan\u0131m\u0131 aniden %70&#8217;e f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda, bunun normal bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131nda anlars\u0131n\u0131z. Baseline olu\u015fturmak i\u00e7in sistem metriklerini belirli bir s\u00fcre (genellikle birka\u00e7 hafta) boyunca izlemek ve kaydetmek gerekir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Uygulama-ve-Sistem-Duzeyinde-Sorun-Tespiti\"><\/span>Uygulama ve Sistem D\u00fczeyinde Sorun Tespiti<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Kaynak metrikleri, sorunun sistem d\u00fczeyinde mi yoksa uygulama d\u00fczeyinde mi oldu\u011funu anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6rne\u011fin, t\u00fcm sistem genelinde CPU kullan\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckken sadece tek bir uygulaman\u0131n (\u00f6rne\u011fin, bir PHP s\u00fcreci) CPU&#8217;yu %100 kullanmas\u0131, sorunun o uygulaman\u0131n kodunda oldu\u011funu g\u00f6sterir. Ancak t\u00fcm sistemde bellek kullan\u0131m\u0131 y\u00fcksekse ve swap aktivitesi varsa, sorun muhtemelen genel olarak yetersiz RAM kapasitesinden kaynaklan\u0131yordur. Bu ayr\u0131m\u0131 yapabilmek, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in do\u011fru yere odaklanman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kaynak-Kullanimini-Izlemek-Icin-Populer-Araclar\"><\/span>Kaynak Kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u0130zlemek \u0130\u00e7in Pop\u00fcler Ara\u00e7lar<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Kaynak kullan\u0131m metriklerini toplamak ve analiz etmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar mevcuttur. Bu ara\u00e7lar, basit komut sat\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131ndan, karma\u015f\u0131k ve kapsaml\u0131 g\u00f6zlemlenebilirlik platformlar\u0131na kadar geni\u015f bir yelpazede yer al\u0131r. Do\u011fru arac\u0131 se\u00e7mek, sisteminizin i\u015fletim sistemine ve ihtiya\u00e7 duydu\u011funuz detay seviyesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Linux-Sistemleri-Icin-Komut-Satiri-Araclari-top-htop-iostat-vmstat-netstat\"><\/span>Linux Sistemleri \u0130\u00e7in Komut Sat\u0131r\u0131 Ara\u00e7lar\u0131 (top, htop, iostat, vmstat, netstat)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Linux, sistem y\u00f6neticilerine kaynaklar\u0131 izlemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek komut sat\u0131r\u0131 ara\u00e7lar\u0131 sunar.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>top \/ htop:<\/strong> Ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak sistemde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015flemleri, CPU ve bellek kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren en temel ara\u00e7lard\u0131r. `htop`, `top` komutuna g\u00f6re daha renkli, kullan\u0131c\u0131 dostu ve etkile\u015fimli bir aray\u00fcz sunar.<\/li>\n<li><strong>iostat:<\/strong> Disk G\/\u00c7 (I\/O) performans\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Saniye ba\u015f\u0131na okuma\/yazma say\u0131s\u0131 (IOPS), transfer h\u0131z\u0131 (throughput) ve CPU iowait s\u00fcresi gibi kritik disk metriklerini raporlar.<\/li>\n<li><strong>vmstat:<\/strong> Sanal bellek istatistikleri, i\u015flemler, G\/\u00c7 bloklar\u0131 ve CPU aktivitesi hakk\u0131nda \u00f6zet bilgi verir. \u00d6zellikle swap kullan\u0131m\u0131 ve ba\u011flam de\u011fi\u015ftirme (context switches) say\u0131lar\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li><strong>netstat \/ ss:<\/strong> A\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131, y\u00f6nlendirme tablolar\u0131n\u0131 ve aray\u00fcz istatistiklerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Hangi portlar\u0131n dinlendi\u011fini ve hangi IP adresleriyle ba\u011flant\u0131 kuruldu\u011funu g\u00f6sterir. Modern sistemlerde `ss` komutu, `netstat`&#8217;a g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 ve detayl\u0131 bilgi sunar.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Windows-Sistemleri-Icin-Grafiksel-Araclar-Gorev-Yoneticisi-Performans-Izleyici\"><\/span>Windows Sistemleri \u0130\u00e7in Grafiksel Ara\u00e7lar (G\u00f6rev Y\u00f6neticisi, Performans \u0130zleyici)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Windows sunucular\u0131nda kaynak izleme genellikle grafiksel aray\u00fczler \u00fczerinden yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>G\u00f6rev Y\u00f6neticisi (Task Manager):<\/strong> Windows&#8217;un en bilinen izleme arac\u0131d\u0131r. CPU, bellek, disk ve a\u011f kullan\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ek zamanl\u0131 grafiklerle g\u00f6sterir ve en \u00e7ok kaynak t\u00fcketen uygulama ve hizmetleri listeler. H\u0131zl\u0131 bir genel bak\u0131\u015f i\u00e7in idealdir.<\/li>\n<li><strong>Performans \u0130zleyici (Performance Monitor):<\/strong> \u00c7ok daha detayl\u0131 ve \u00f6zelle\u015ftirilebilir bir izleme arac\u0131d\u0131r. Y\u00fczlerce farkl\u0131 performans sayac\u0131n\u0131 (performance counter) izleyebilir, verileri kaydedebilir ve \u00f6zel raporlar olu\u015fturabilirsiniz. Uzun s\u00fcreli analiz ve derinlemesine sorun tespiti i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kapsamli-Izleme-ve-Gozlemlenebilirlik-Platformlari\"><\/span>Kapsaml\u0131 \u0130zleme ve G\u00f6zlemlenebilirlik Platformlar\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>B\u00fcy\u00fck ve karma\u015f\u0131k altyap\u0131lar i\u00e7in komut sat\u0131r\u0131 ara\u00e7lar\u0131 veya basit grafiksel aray\u00fczler yetersiz kalabilir. Bu noktada, metrikleri merkezi olarak toplayan, depolayan, g\u00f6rselle\u015ftiren ve uyar\u0131lar \u00fcreten platformlar devreye girer. Prometheus, Grafana, Zabbix, Datadog ve New Relic gibi ara\u00e7lar, sadece temel sistem metriklerini de\u011fil, ayn\u0131 zamanda uygulama performans\u0131 metriklerini (APM) ve loglar\u0131 da bir araya getirerek sistemin b\u00fct\u00fcnsel bir &#8220;g\u00f6zlemlenebilirli\u011fini&#8221; sa\u011flar. Bu platformlar, sorunlar\u0131 proaktif olarak tespit etmek ve karma\u015f\u0131k sistemlerdeki hatalar\u0131 ay\u0131klamak i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sunucu-ve-Altyapi-Kaynak-Yonetimi-Icin-Neden-IHS-Telekomu-Tercih-Etmelisiniz\"><\/span>Sunucu ve Altyap\u0131 Kaynak Y\u00f6netimi \u0130\u00e7in Neden \u0130HS Telekom&#8217;u Tercih Etmelisiniz?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Kaynak metriklerini okumak ve yorumlamak uzmanl\u0131k gerektiren bir i\u015ftir. \u0130\u015fletmenizin odak noktas\u0131n\u0131n teknoloji altyap\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6netmek yerine kendi hedeflerine ula\u015fmak olmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. \u0130HS Telekom olarak, sundu\u011fumuz <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/sunucu-kiralama\/\" target=\"_blank\">sunucu kiralama<\/a> ve bar\u0131nd\u0131rma hizmetleriyle altyap\u0131 y\u00f6netimi y\u00fck\u00fcn\u00fc omuzlar\u0131n\u0131zdan al\u0131yoruz.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gelismis-Izleme-ve-Raporlama-Altyapisi\"><\/span>Geli\u015fmi\u015f \u0130zleme ve Raporlama Altyap\u0131s\u0131<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130HS Telekom altyap\u0131s\u0131nda bar\u0131nd\u0131r\u0131lan t\u00fcm sunucular, geli\u015fmi\u015f izleme sistemlerimiz taraf\u0131ndan 7\/24 takip edilir. CPU, bellek, disk ve a\u011f kullan\u0131m\u0131 gibi kritik metrikleri s\u00fcrekli olarak analiz eder, anormal durumlar\u0131 tespit eder ve size detayl\u0131 raporlar sunar\u0131z. Bu sayede, altyap\u0131n\u0131z\u0131n performans\u0131 hakk\u0131nda her zaman \u015feffaf ve g\u00fcncel bilgiye sahip olursunuz.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Proaktif-Performans-Optimizasyonu-ve-Danismanlik\"><\/span>Proaktif Performans Optimizasyonu ve Dan\u0131\u015fmanl\u0131k<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Biz sadece metrikleri izlemekle kalmay\u0131z, ayn\u0131 zamanda bu verileri proaktif olarak yorumlar\u0131z. Potansiyel bir darbo\u011faz veya performans d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc sinyali ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, sorun hen\u00fcz i\u015finizi etkilemeden m\u00fcdahale ederiz. Uzman ekibimiz, altyap\u0131n\u0131z i\u00e7in en uygun optimizasyon stratejileri konusunda size dan\u0131\u015fmanl\u0131k yaparak sistemlerinizin her zaman en y\u00fcksek verimlilikle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00d6zellikle y\u00fcksek trafikli <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/web-hosting\/wordpress-hosting.html\" target=\"_blank\">WordPress hosting<\/a> \u00e7\u00f6z\u00fcmlerimizde bu proaktif yakla\u015f\u0131m, sitenizin kesintisiz hizmet vermesini garanti eder.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"724-Uzman-Destegi-ile-Anlik-Mudahale\"><\/span>7\/24 Uzman Deste\u011fi ile Anl\u0131k M\u00fcdahale<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Beklenmedik bir performans sorunu ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda, zaman en kritik fakt\u00f6rd\u00fcr. \u0130HS Telekom&#8217;un 7\/24 g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda olan uzman teknik destek ekibi, olas\u0131 sorunlara an\u0131nda m\u00fcdahale etmek i\u00e7in haz\u0131rd\u0131r. Geli\u015fmi\u015f izleme sistemlerimizden gelen alarmlar veya sizin talepleriniz do\u011frultusunda, sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zla tespit eder ve \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015ftururuz. M\u00fc\u015fteri memnuniyeti ve kesintisiz hizmet, en b\u00fcy\u00fck \u00f6nceli\u011fimizdir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Olceklenebilir-ve-Yuksek-Performansli-Donanim-Cozumleri\"><\/span>\u00d6l\u00e7eklenebilir ve Y\u00fcksek Performansl\u0131 Donan\u0131m \u00c7\u00f6z\u00fcmleri<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130\u015fletmeniz b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e kaynak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z da artacakt\u0131r. \u0130HS Telekom olarak, en son teknolojiye sahip, y\u00fcksek performansl\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenebilir donan\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmleri sunuyoruz. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131z do\u011frultusunda kaynaklar\u0131n\u0131z\u0131 (CPU, RAM, Disk) an\u0131nda art\u0131rman\u0131za olanak tan\u0131yan esnek altyap\u0131m\u0131z sayesinde, b\u00fcy\u00fcmenizin \u00f6n\u00fcndeki teknik engelleri ortadan kald\u0131r\u0131yoruz. Her bir <a href=\"https:\/\/www.ihs.com.tr\/domain\/alan-adi-domain-tescili.html\" target=\"_blank\">alan ad\u0131<\/a> i\u00e7in en iyi performans\u0131 sunacak altyap\u0131y\u0131 sa\u011flamak bizim g\u00f6revimizdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sunucu ve sistem performans\u0131n\u0131 anlamak, bir orkestray\u0131 y\u00f6netmeye benzer. Her enstr\u00fcman\u0131n (CPU, bellek, disk, a\u011f) uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir; bir tanesi bile&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16428,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[399],"tags":[],"class_list":["post-16427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-webhosting"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16427"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16429,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16427\/revisions\/16429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ihs.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}