\nEtkile\u015fim<\/strong><\/td>\n| Metin tabanl\u0131 komutlar<\/td>\n | G\u00f6rsel \u00f6\u011feler (ikonlar, pencereler, fare)<\/td>\n<\/tr>\n | \nKaynak T\u00fcketimi<\/strong><\/td>\n| \u00c7ok d\u00fc\u015f\u00fck (RAM ve CPU kullan\u0131m\u0131 azd\u0131r)<\/td>\n | Y\u00fcksek (Grafiksel bile\u015fenler kaynak t\u00fcketir)<\/td>\n<\/tr>\n | \nH\u0131z ve Verimlilik<\/strong><\/td>\n| Deneyimli kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in \u00e7ok h\u0131zl\u0131d\u0131r<\/td>\n | Ba\u015flang\u0131\u00e7 seviyesi i\u00e7in kolay, karma\u015f\u0131k i\u015flerde yava\u015f kalabilir<\/td>\n<\/tr>\n | \nOtomasyon<\/strong><\/td>\n| Komut dosyalar\u0131 (scripting) ile kolayca otomatikle\u015ftirilir<\/td>\n | S\u0131n\u0131rl\u0131 otomasyon imkan\u0131 sunar<\/td>\n<\/tr>\n | \nUzak Eri\u015fim<\/strong><\/td>\n| SSH gibi protokollerle d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fli\u011finde bile verimlidir<\/td>\n | Uzak masa\u00fcst\u00fc ba\u011flant\u0131s\u0131 y\u00fcksek bant geni\u015fli\u011fi gerektirir<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/span>Komut Sat\u0131r\u0131n\u0131 Kullanman\u0131n Avantajlar\u0131<\/span><\/h3>\nCLI kullanmak, \u00f6zellikle teknik alanlarda \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in bir\u00e7ok avantaj sunar. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda hassasiyet ve kontrol gelir; tek bir komutla GUI’de onlarca t\u0131klama gerektiren i\u015flemleri yapabilirsiniz. D\u00fc\u015f\u00fck kaynak t\u00fcketimi sayesinde eski donan\u0131mlarda veya kaynaklar\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 olan sanal sunucularda bile y\u00fcksek performansla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca, komutlar\u0131 birle\u015ftirerek (piping) ve scriptler yazarak karma\u015f\u0131k i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, \u00f6zellikle sistem y\u00f6neticileri ve DevOps uzmanlar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir zaman tasarrufu anlam\u0131na gelir.<\/p>\n <\/span>Terminal (U\u00e7birim) Penceresi Nas\u0131l A\u00e7\u0131l\u0131r?<\/span><\/h3>\nLinux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda terminale eri\u015fmek olduk\u00e7a basittir. Genellikle uygulama men\u00fcs\u00fcnde “Terminal”, “U\u00e7birim”, “Konsole” veya “xterm” gibi isimlerle bulunur. Alternatif olarak, bir\u00e7ok masa\u00fcst\u00fc ortam\u0131nda Ctrl + Alt + T<\/b> klavye k\u0131sayolu standart olarak terminal penceresini a\u00e7mak i\u00e7in atanm\u0131\u015ft\u0131r. macOS kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ise “Uygulamalar > \u0130zlenceler” klas\u00f6r\u00fc alt\u0131nda “Terminal” uygulamas\u0131n\u0131 bulabilirler.<\/p>\n<\/span>Temel Dola\u015f\u0131m (Navigasyon) Komutlar\u0131<\/span><\/h2>\nKomut sat\u0131r\u0131nda verimli \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131, dosya sistemi i\u00e7inde rahat\u00e7a hareket edebilmektir. Dola\u015f\u0131m komutlar\u0131, hangi dizinde oldu\u011funuzu g\u00f6rmenizi, dizinlerin i\u00e7eri\u011fini listelemenizi ve dizinler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Bu komutlar, CLI kullan\u0131m\u0131n\u0131n temel ta\u015flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n <\/span>pwd<\/code> – Mevcut \u00c7al\u0131\u015fma Dizinini G\u00f6sterme<\/span><\/h3>\npwd<\/code> (print working directory) komutu, o anda i\u00e7inde bulundu\u011funuz dizinin tam yolunu ekrana yazd\u0131r\u0131r. Dosya sisteminin neresinde oldu\u011funuzu kaybetti\u011finizde veya bir komut dosyas\u0131nda mevcut konumu \u00f6\u011frenmek istedi\u011finizde olduk\u00e7a kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \/home\/kullanici\/Belgeler<\/code> gibi bir \u00e7\u0131kt\u0131 verir.<\/p>\n<\/span>ls<\/code> – Dizin \u0130\u00e7eri\u011fini Listeleme<\/span><\/h3>\nls<\/code> komutu, mevcut dizindeki dosya ve klas\u00f6rleri listelemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. T\u0131pk\u0131 bir klas\u00f6r penceresini a\u00e7mak gibidir. Ancak ls<\/code> komutu, \u00e7e\u015fitli parametrelerle \u00e7ok daha detayl\u0131 bilgiler sunabilir.<\/p>\nls -l<\/code> ile Detayl\u0131 G\u00f6r\u00fcn\u00fcm<\/h4>\n-l<\/code> parametresi, dosyalar\u0131 uzun liste format\u0131nda g\u00f6sterir. Bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm; dosya izinleri, sahibi, grubu, boyutu, son de\u011fi\u015ftirilme tarihi ve ad\u0131n\u0131 i\u00e7eren s\u00fctunlar halinde detayl\u0131 bilgi sunar. Bu, dosya y\u00f6netimi i\u00e7in kritik bir \u00f6zelliktir.<\/p>\nls -a<\/code> ile Gizli Dosyalar\u0131 G\u00f6sterme<\/h4>\nLinux’ta dosya ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na nokta (.) koymak, o dosyay\u0131 gizli hale getirir. Normal ls<\/code> komutu bu dosyalar\u0131 g\u00f6stermez. -a<\/code> (all) parametresi, nokta ile ba\u015flayan yap\u0131land\u0131rma dosyalar\u0131 da dahil olmak \u00fczere dizindeki t\u00fcm dosyalar\u0131 listeler.<\/p>\n<\/span>cd<\/code> – Dizinler Aras\u0131nda Ge\u00e7i\u015f Yapma<\/span><\/h3>\ncd<\/code> (change directory) komutu, dosya sistemindeki en temel gezinme arac\u0131d\u0131r. Bu komut sayesinde bir dizinden di\u011ferine ge\u00e7i\u015f yapabilirsiniz.<\/p>\nBelirli Bir Dizine Gitme: cd \/dizin\/yolu<\/code><\/h4>\nDo\u011frudan gitmek istedi\u011finiz dizinin tam veya g\u00f6receli yolunu yazarak o dizine ge\u00e7i\u015f yapabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, cd \/var\/www\/html<\/code> komutu sizi web sunucusunun k\u00f6k dizinine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\nBir \u00dcst Dizine \u00c7\u0131kma: cd ..<\/code><\/h4>\n\u0130\u00e7inde bulundu\u011funuz dizinin bir \u00fcst seviyesindeki dizine \u00e7\u0131kmak i\u00e7in cd ..<\/code> komutunu kullan\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00d6rne\u011fin, \/home\/kullanici\/Belgeler<\/code> dizinindeyken bu komutu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \/home\/kullanici<\/code> dizinine d\u00f6nersiniz.<\/p>\nEv Dizinine D\u00f6nme: cd<\/code> veya cd ~<\/code><\/h4>\nDosya sisteminin neresinde olursan\u0131z olun, hi\u00e7bir parametre vermeden sadece cd<\/code> yazmak veya cd ~<\/code> komutunu kullanmak sizi do\u011frudan kendi kullan\u0131c\u0131 ev dizininize (\u00f6rne\u011fin \/home\/kullanici<\/code>) d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<\/span>Dosya ve Dizin Y\u00f6netimi<\/span><\/h2>\nDosya ve dizinleri olu\u015fturmak, kopyalamak, ta\u015f\u0131mak, yeniden adland\u0131rmak ve silmek komut sat\u0131r\u0131n\u0131n en temel i\u015flevlerindendir. Bu i\u015flemler, GUI’deki s\u00fcr\u00fckle-b\u0131rak veya sa\u011f t\u0131k men\u00fclerinin metin tabanl\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131d\u0131r ve \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131d\u0131r.<\/p>\n <\/span>touch<\/code> – Bo\u015f Dosya Olu\u015fturma<\/span><\/h3>\ntouch<\/code> komutu, belirtilen isimde bo\u015f bir metin dosyas\u0131 olu\u015fturur. E\u011fer ayn\u0131 isimde bir dosya zaten mevcutsa, komut dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirmeden sadece son de\u011fi\u015ftirilme zaman damgas\u0131n\u0131 g\u00fcnceller. Kullan\u0131m\u0131: touch yeni_dosya.txt<\/code><\/p>\n<\/span>mkdir<\/code> – Yeni Dizin (Klas\u00f6r) Olu\u015fturma<\/span><\/h3>\nmkdir<\/code> (make directory) komutu, yeni bir dizin (klas\u00f6r) olu\u015fturman\u0131z\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, mkdir Projeler<\/code> komutu, mevcut konumda “Projeler” ad\u0131nda yeni bir klas\u00f6r yarat\u0131r. -p<\/code> parametresi ile i\u00e7 i\u00e7e dizinler de olu\u015fturabilirsiniz: mkdir -p Projeler\/Web\/Assets<\/code>.<\/p>\n<\/span>cp<\/code> – Dosya ve Dizinleri Kopyalama<\/span><\/h3>\ncp<\/code> (copy) komutu, dosya veya dizinleri bir konumdan di\u011ferine kopyalamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Temel kullan\u0131m\u0131 cp kaynak hedef<\/code> \u015feklindedir. \u00d6rne\u011fin, cp rapor.docx Yedekler\/<\/code> komutu “rapor.docx” dosyas\u0131n\u0131 “Yedekler” dizinine kopyalar. Bir dizini ve i\u00e7indekileri kopyalamak i\u00e7in -r<\/code> (recursive) parametresi kullan\u0131l\u0131r: cp -r Projeler\/ Yedekler\/<\/code>.<\/p>\n<\/span>mv<\/code> – Dosya ve Dizinleri Ta\u015f\u0131ma veya Yeniden Adland\u0131rma<\/span><\/h3>\nmv<\/code> (move) komutunun iki temel i\u015flevi vard\u0131r. Birincisi, dosya veya dizinleri bir yerden ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131makt\u0131r (mv dosya.txt \/yeni\/konum\/<\/code>). \u0130kincisi ise, ayn\u0131 dizin i\u00e7inde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dosya veya dizinleri yeniden adland\u0131rmakt\u0131r (mv eski_isim.txt yeni_isim.txt<\/code>). Bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc onu en s\u0131k kullan\u0131lan komutlardan biri yapar.<\/p>\n<\/span>rm<\/code> – Dosyalar\u0131 Silme<\/span><\/h3>\n
| | | | | |